Historio > yarcento
Yarcenti:
20ma21ma22ma
Yardeki:

2000ma2010ma2020ma2030ma2040ma
2050ma2060ma2070ma2080ma2090ma
2100ma


Yari:

20012002200320042005
20062007200820092010
20112012201320142015
20162017201820192020
20212022202320242025
20262027202820292030
20312032203320342035
20362037203820392040
20412042204320442045
20462047204820492050
20512052205320542055
20562057205820592060
20612062206320642065
20662067206820692070
20712072207320742075
20762077207820792080
20812082208320842085
20862087208820892090
20912092209320942095
20962097209820992100

La yaro 2020 esas bisextila yaro, la 20ma yaro de la triesma yarmilo, e la 20ma yaro de la 21ma yarcento. To esas la Yaro dil Rato, segun Chiniana horoskopo.

L'expanso dil epidemio di koronavirusoRedaktar

En januaro ca yaro, la Mondal Organizuro pri Saneso (Angle: World Health Organization - WHO) deklaras l'existo di epidemio dil viruso COVID-19 (koronaviruso), qua komencis en Popul Republiko Chinia e rapide dissemesis ad altra landi en omna kontinenti, ecepte Antarktika. Til la fino di februaro, enrejistresos plu kam 83 000 kazi en la mondo, kun plu kam 2800 morti,[1] inkluzite 70 exter kontinentala Chinia. Ye la 11ma di marto, WHO deklaras pandemio dil koronaviruso, pro ke plu kam 100 landi en omna kontinenti ja havis personi infektata. Segun statistiki divulgita ye la 10ma di marto, la mortado pro COVID-19 ja superiris 4 mil personi.[2] Ye la 8ma di marto, Italia establisas quaranteno por 16 milion personi en la nordo di la lando, e ye la sequanta dio, la tota lando pozesas en quaranteno. Ye la 20ma di marto la mondala morto-statistiko pro COVID-19 superiris 10 mil personi, ed adminime 244 517 homi ja infektesis.[3][4] Diversa landi decidis klozar lia frontieri, inkluzite frontieri interne l'Europana Uniono.

L'impakto di la pandemio di COVID-19 en l'ekonomii, turismo, ambiento e sporta konkursi esis enorma en la tota mondo. Unesmafoye en multa yari, l'ekonomio di la Popul Republiko Chinia diminutis vice kreskar, e to afektis mondala komerco en larja skalo, nam Chinia esas la maxim granda exportacero di teknologiala produkturi e granda importacero di prima materiali e nutrivi. Multa industrii tra la mondo dependas de kompozanti produktata en Chinia, sive por uzar en lia propra produkturi, sive por mantenar mashinaro, inkluzite komputeri. Exempli pri impakti en turismala sektoro: Venezia decidis renuncar la lasta dii de lua karnavalo;[5] 58% ek l'avionaro komercala en la tota mondo, o 15.200 avioni, restis sur la sulo, sen flugar;[6] en la hoteli de Rio de Janeiro, min kam 10% de la dormochambri restis okupita en marto, ed adminime 20 mustis klozar lia pordi.[7] En kelka urbi, hoteli ofris lia instaluri por mediki, flegisti ed altra sokursisti qui laboris konfrontanta l'epidemio.

Pro l'expanso dil epidemo, l'evento dil Olimpiala Ludi en Tokyo, 2020 transferesis a 2021, e la konkurso pri Formulo 1 qui eventus en Melbourne, Australia, kancelesis, e sequanta konkursi (exemple en Bahrein, Vietnam e Popul Republiko Chinia) ajornesis. L'Euroviziono-Konkurso di Kansono 2020 qua eventus en Rotterdam, Nederlando, anke kancelesis por la unesmafoye en sua historio,[8] En la tota mondo, l'evento di altra sportala ed amuzala eventi anke kancelesis od ajornesis. La futbalo-konkurso Euro 2020 ajornesis a 2021, ed eventos de la 11ma di junio til la 11ma di julio ca yaro.[9] Aleksander Ceferin, prezidanto di UEFA, propozis durigar la nacionala championesi pri futbalo sen spektantaro, ma ne stipulis dati o fristi por ca eventi.[10] Suedia projetas durigar la restanta partii de lua futbalo-ligo ye la 14ma di junio, mem sen expektanti.[11]

KlimatoRedaktar

Ye la 17ma di januaro komencis serio di inundadi e terglitadi en la sud-estala regiono di Brazilia, qui efektigis granda destruktadi en multa urbeti, domajis chosei nome en rurala regioni e produktis 71 morti til la 3ma di februaro. En multa loki, la pluvo-quanti enrejistrita en januaro e februaro esis rekordi historiala. En marto, eventas violentoza terglitadi pro pluvegi che l'urbi Santos, Guarujá e São Vicente, en la litoro dil stato Sao Paulo, qui produktas adminime 43 morti e 36 plusa homi desaparinta.[12][13] Dum marto, kontraste, la pluvo-quanto en Sao Paulo esis multe infre la mezavaloro historiala por ta monato. En aprilo, l'urbo Ubá, en Minas Gerais triesmafoye dum la yaro frapesis da pluvegi. Dum la nokto de la 7ma til la 8ma di aprilo, falis 128 milimetri di pluvo, qui efektigis la maxim granda inundado de la historio dil urbo e diplasis centi di homi, fortunoze sen morta statistiki.[14]

EventiRedaktar

JanuaroRedaktar

FebruaroRedaktar

  • 5ma di februaro - Usana prezidanto Donald Trump quitesas de akuzo pri povo-abuzo.
  • 8ma di februaro - Che komercala centro e Budhista templo an l'urbo Nakhon Ratchasima, en Tailando, soldato pafas kontre frequenteri e produktas adminime 17 morti e 14 plusa homi vundita.[20]
  • 13ma di februaro - NASA publikigas detaloza studio pri 486958 Arrokoth, lor la maxim distanta objekto studiata per kosmoprobili.
  • 19ma di februaro - En Hanau, Germania, teroristo de extrema-dextra pafas kontre enmigranti e mortigas 10 personi. Pose ilu suocidas.

MartoRedaktar

ApriloRedaktar

MayoRedaktar

  • 1ma di mayo - L'universitato Johns Hopkins anuncas ke til ca dato 1 milion personi saneskis de COVID-19.
  • 3ma di mayo - Brazilia anuncas ke la nombro di personi kontaminita da koronaviruso superiris 100 mil personi, e la nombro di mortinti superiris 7 mil personi ca dato.[28]
  • 6ma di mayo - En Iran, la quanto di personi kontaminita da COVID-19 superiras 100.000, kun plu kam 6.400 morti.[29]
  • 9ma di mayo - Brazilia superiras 10 mil mortinti pro COVID-19.[30]
  • 10ma di mayo - La quanto di personi kontaminita da COVID-19 superiras 4 milioni en tota mondo.[31]
  • 12ma di mayo - Che quartero ube rezidas multa Mohamedani Shi'a en Kabul, Afganistan, viri invadas pafante akusherio e produktas 24 morti, inkluzite 2 bebei.[32]
  • 20ma di mayo - Ciklono Amphan frapas l'esto di India e Bangladesh per venti til 185 km/h, qui destruktas mili di domi e produktas adminime 14 morti.[33]
  • 21ma di mayo - Ca dio, la quanto di personi infektata da koronaviruso superiris 5 miliono en tota mondo, kun 106 mil nova kazi notifikata en 24 hori.[34]
  • 22ma di mayo - Aviono Airbus A320 de la kompanio Pakistan International Airlines transportanta 99 personi kolizionegas en rezidala zono di Karachi, Pakistan, ante tervenar. L'acidento produktas 97 morti en nave, ed adminime 11 vunditi en sulo.[35]

JunioRedaktar

NaskiRedaktar

MortiRedaktar

Nobel-premiizitiRedaktar

ReferiRedaktar

  1. Tracking coronavirus: Map, data and timeline. BNO. URL vidita ye la 28ma di februaro 2019.
  2. (10ma di marto 2020) Mortes por Covid-19 passam de 4 mil em todo o mundo (Portugalana). G1. URL vidita ye la 15ma di marto 2020.
  3. (20ma di marto 2020) Global coronavirus deaths pass 10,000 (Angla). BBC News.
  4. (20ma di marto 2020) Global coronavirus death toll surpasses 10,000, California governor asks all 39M residents to stay at home (Angla). ABC News.
  5. G1 (23ma di februaro 2020). Itália suspende tradicional festa de carnaval em Veneza para conter surto de coronavírus. Globo.com.
  6. Felipe Mendes (10ma di aprilo 2020). Coronavírus: Companhias aéreas reduzem voos em mais de 90% no país (Portugalana). Veja. URL vidita ye la 25ma di aprilo 2020.
  7. Cleo Guimarães (19ma di marto 2020). Coronavírus: pelo menos 20 hotéis do Rio vão fechar (Portugalana). Veja.
  8. (18ma di marto 2020) Official EBU statement & FAQ on Eurovision 2020 cancellation. Eurovision.tv. URL vidita ye la 18ma di marto 2020.
  9. (17ma di marto 2020) Euro 2020 championship postponed to 2021 over coronavirus: Norwegian and Swedish FAs (Angla). The Times of India. URL vidita ye la 25ma di aprilo 2020.
  10. Damaris Andrade (20ma di aprilo 2020). UEFA pretende terminar os campeonatos com os portões fechados (Portugalana). Sportbuzz. URL vidita ye la 25ma di aprilo 2020.
  11. Can Erözden (22ma di aprilo 2020). Sweden plans to kick off football leagues in June (Angla). AA.
  12. 12,0 12,1 (3ma di marto 2020) Chuva provoca soterramentos, inundações e mortes na Baixada Santista (Portugalana). Valor Econômico.
  13. 13,0 13,1 (10ma di marto 2020) Sobe para 43 o número de mortos na Baixada Santista. Poder 360.
  14. (8ma di aprilo 2020) Maior enchente da história de Ubá deixa mais de 400 pessoas desalojadas (Portugalana). Estado de Minas. URL vidita ye la 12ma di aprilo 2020.
  15. (5ma di januaro 2020) Cambodia building collapse kills 36, injures 23 (Angla). Bankgok Post.
  16. (7ma di januaro 2020) - 6.4-magnitude quake strikes Puerto Rico, killing at least 1 amid heavy seismic activity - 6.4-magnitude quake strikes Puerto Rico, killing at least 1 amid heavy seismic activity. NBC
  17. (8ma di januaro 2020) - Boeing 737 plane crashes in Iran - Boeing 737 plane crashes in Iran (en Angla). CNN
  18. (14ma di januaro 2020) - Islamic State claims responsibility for Niger army base attack - Islamic State claims responsibility for Niger army base attack. Reuters
  19. (27ma di januaro 2020) Defesa Civil confirma 44 mortes por causa da chuva em MG (Portugalana). G1.
  20. Soldado mata pessoas a tiros na Tailândia; mortos podem chegar a 17 (Portugalana). UOL. URL vidita ye la 8ma di februaro 2020.
  21. (15ma di marto 2020) La explosión en Nigeria de un oleoducto causa la muerte de al menos 15 personas (Hispana). La Verdad. URL vidita ye la 18ma di marto 2020.
  22. (3ma di aprilo 2020) - Coronavirus: Confirmed global cases pass one million - Coronavirus: Confirmed global cases pass one million (en Angla). BBC News
  23. (8ma di aprilo 2020) Maior enchente da história de Ubá deixa mais de 400 pessoas desalojadas (Portugalana). Estado de Minas. URL vidita ye la 12ma di aprilo 2020.
  24. (10ma di aprilo 2020) Mortes por novo coronavírus passam de mil no Brasil e 100 mil no mundo (Portugalana). Estadão.com.br. URL vidita ye la 13ma di aprilo 2020.
  25. (15ma di aprilo 2020) Global coronavirus cases exceed two million: Live updates (Angla). Al Jazeera.
  26. Canada shooting: at least 13 dead after rampage in Nova Scotia (Angla). The Guardian. URL vidita ye la 19ma di aprilo 2020.
  27. (20ma di aprilo 2020) Oil prices fall to historic lows (Angla). The Guardian. URL vidita ye la 20ma di aprilo 2020.
  28. (4ma di mayo 2020) Brasil tem 275 mortes por coronavírus em 24 horas e total de vítimas supera 7 mil (Portugalana). Jornal do Brasil.
  29. (6ma di mayo 2020) Iran warns of 'rising trend' as virus cases top 100,000. news.yahoo.com.
  30. (9ma di mayo 2020) Covid-19: Brasil ultrapassa 10 mil mortes, com 155.939 casos confirmados (Portugalana). Correio Braziliense.
  31. (10ma di mayo 2020) Coronavirus: Number of global cases rises above four million (Angla). BBC News.
  32. Babies among 24 killed as gunmen attack maternity ward in Kabul. Al Jazeera. URL vidita ye la 13ma di mayo 2020.
  33. (20ma di mayo 2020) Superciclone deixa ao menos 14 mortos na Índia e em Bangladesh (Portugalana). Folha de S.Paulo.
  34. (21ma di mayo 2020) Coronavirus live news: global cases pass 5m as EU health chief warns of second wave (Angla). The Guardian.
  35. (22ma di mayo 2020) Pakistan International Airlines passenger plane crashes in Karachi (Angla). BBC News.
  36. Sultan Qaboos of Oman dies aged 79
  37. Hédi Baccouche n’est plus (Franca).
  38. თენგიზ სიგუა გარდაიცვალა (Gruza linguo).
  39. Terry Jones: Monty Python star dies aged 77 (Angla). BBC.
  40. Kobe Bryant Dead, Dies in Helicopter Crash (Angla). TMZ. URL vidita ye la 26ma di januaro 2020.
  41. (30ma di januaro 2020) - Kirjailija, ohjaaja Jörn Donner on kuollut - Kirjailija, ohjaaja Jörn Donner on kuollut (en Finlandana). Helsingin Sanomat
  42. (1ma di februaro 2020) Bestselling author Mary Higgins Clark dead at age 92 (Angla). AP NEWS.
  43. (2ma di februaro 2020) - Former New Zealand Prime Minister Mike Moore dies age 71 - Former New Zealand Prime Minister Mike Moore dies age 71 (en Angla). Radio NZ
  44. Biochemist and Nobel Prize winner Stanley Cohen dies in Nashville at age 97
  45. Kirk Douglas, Hollywood Icon and Spartacus Star, Dies at 103
  46. Советский олимпийский чемпион Шавлакадзе умер в Тбилиси Rusa
  47. Profile of Javier Pérez de Cuéllar
  48. Max von Sydow är död Sueda
  49. (12ma di marto 2020) Tonie Marshall, la réalisatrice de "Vénus Beauté (Institut)" est décédée à 68 ans (Franca). RTL.fr.
  50. (17ma di marto 2020) Décès de l’ancien président bissau-guinéen Manuel Serifo Nhamadjo (Franca). MediaGuinee.com.
  51. (21ma di marto 2020) Cantor country americano Kenny Rogers morre aos 81 anos (Portugalana). Folha de S. Paulo.
  52. (24ma di marto 2020) Le saxophoniste Manu Dibango est mort des suites du Covid-19, annoncent ses proches (Franca). Le Monde. URL vidita ye la 24ma di marto 2020.
  53. (6ma di aprilo 2020) - James Bond actress Honor Blackman dies aged 94 - James Bond actress Honor Blackman dies aged 94. BBC News
  54. Ex-Prime Minister Chung passes way at 91
  55. Morre aos 72 anos cantor baiano Moraes Moreira (Portugalana). Correio 24 Horas. URL vidita ye la 13ma di aprilo 2020.
  56. Rubem Fonseca morre aos 94 anos (Portugalana). Estadão.com.br. URL vidita ye la 16ma di aprilo 2020.
  57. Jamie Tahana (21ma di aprilo 2020). Laisenia Qarase, former Fiji PM bookended by coups, dies at 79 (Angla). RNZ. URL vidita ye la 25ma di aprilo 2020.
  58. Mike Barnes (22ma di aprilo 2020). Shirley Knight, Adventurous Actress and Two-Time Oscar Nominee, Dies at 83 (Angla). The Hollywood Reporter. URL vidita ye la 25ma di aprilo 2020.
  59. R I P ဗိုလ်မှူးကြီးသူရ (ဦး)ထွန်းတင်... (Burmana). URL vidita ye la 4ma di mayo 2020.
  60. Morre o compositor Aldir Blanc, aos 73 anos, de complicações causadas pela Covid-19 (Portugalana). O Globo. URL vidita ye la 4ma di mayo 2020.
  61. (4ma di mayo 2020) Morre ator Flávio Migliaccio, aos 85 anos; famosos e fãs lamentam (Portugalana). Extra.
  62. Chris Salewicz - Millie Small obituary - . Millie Small obituary. The Guardian
  63. Bruce Eder. Millie Small | Biography. AllMusic. URL vidita ye la 27ma di januaro 2014.
  64. (6ma di mayo 2020) Morre Florian Schneider, fundador do Kraftwerk, aos 73 anos (Portugalana). Folha de S.Paulo.
  65. (9ma di mayo 2020) Little Richard, Founding Father of Rock Who Broke Musical Barriers, Dead at 87 (Angla). Rolling Stone.
  66. (10ma di mayo 2020) Morre a cantora Betty Wright, que popularizou o termo 'no pain, no gain' (Portugalana). UOL.
  67. Vietnam extends condolences to Laos over former PM’s passing
  68. È morto Michel Piccoli, attore europeo per Godard, Buñuel e Nanni Moretti (Italiana).
  69. The Passing of Oliver Williamson | SIOE (Angla). www.sioe.org. URL vidita ye la 23ma di mayo 2020.
  70. Mory Kanté: African music star dies aged 70