Apertar la precipua menuo
Mali
République du Mali
Flag of Mali.svg Seal of Mali.gif
Standardo di Mali Blazono di Mali
Nacionala himno:
Pour l'Afrique et pour toi, Mali
LocationMali.svg
Urbi:
Chefurbo: Bamako
· Habitanti: 1 690 476 (2006)
Precipua urbo: Bamako
Lingui:
Oficala lingui: Franca
Guvernerio:
Tipo: Republiko
· Prezidanto: Ibrahim Boubacar Keïta
· Chefministro: Modibo Keita
Surfaco: (24ma granda)
· Totala: 1 240 192 km²
· Aquo: 1,6 %
Habitanti: (71ma granda)
· Totala: 14 517 976[1] (2009)
· Denseso di habitantaro: 11 hab./km²
Plusa informi:
Valuto: Franko CFA di Westal Afrika
Veho-latero: dextre
ISO: ML
MLI
466
Reto-domeno: .ml*
Precipua religio: Islamo (82%)
Oficala retosituo: http://www.primature.gov.ml


Mali esas lando jacanta en westal Afrika. Lu havas kom vicini Aljeria norde ed nord-este, Nijer este, Burkina Faso sud-este, Ivora Rivo sude, Guinea sud-weste, e Senegal e Mauritania weste.

Bazala fakti pri Mali

Indexo

HistorioRedaktar

 Precipua artiklo: Historio di Mali
 
Mali imperio (c. 1230 til c. 1600).

La vorto Mali, unesmafoye uzita dal Afrikani inter la 11ma e la 15ma yarcenti, forsan devenas de Madinga vorto mali, signfikante 'hipopotamo'. L'Imperio Mali adoptis la Mohamedana religio. Djenné e Timbuktu esis importanta urbi dil imperio. L'imperio Mali dekadis konseque de interna disputi, ed konquestesis dal imperio Songhai.

Dum la 18ma yarcento eventis forta sikeso en la regiono. On kalkulas ke cirkume la duimo de la habitantaro di Timbuktu mortis pro famino.

La regiono divenis Franca kolonio en 1898. En 1959 formacis federuro kun Senegal, ed divenis nedependanta di Francia ye la 20ma di junio 1960. Modibo Keïta esis l'unesma prezidanto di la lando. Keïta rapide establisis guvernerio di singla partiso kun socialista ideologio.

En 1968 sequante ad ekonomiala dekado eventis nesangoza stato-stroko komandita da Moussa Traoré[2]. Traoré probis reformar ekonomio, ma lia esforci ne havis suceso pro politikala agitadi e devastanta sikeso de 1968 til 1974[2] qua viktimigis mili di personi. Tri foyi probesis revokar sensucese lua guvernerio per stato-stroko, e la represo kontre l'opozantaro duris til la yari 1980ma.

En 1991 protesti kontre guvernerio instigis un stato-stroko qua renversis Traoré, kreis transitala guvernerio e nova konstituco. En 1992 Alpha Oumar Konaré esis demokratie elektita en l'unesma elekto kun multa partisi. Konaré facis ekonomiala e politikala reformi e kombatis korupto. En 2002 ilu sucedesis demokratiale da Amadou Toumani Touré. Nune Mali esas un ek la maxim stabila landi di Afrika.

PolitikoRedaktar

Til la stato-stroki ye la 22ma di marto 2012 ed itere ye decembro sam yaro, Mali esis demokratiala parlamentala republiko, guvernita segun konstituco adoptita ye la 12ma di januaro 1992. La chefo di stato esis la prezidanto, qua elektesis dal populo por 5-yara periodo. La chefo di guvernerio esis la chefministro, qua elektesis dal prezidanto.

La parlamento konsistas ek unika chambro kun 160 deputati, qui elektesas dal populo por 5-yara periodo.

La konstituco di Mali establisas nedependanta judiciala povo, ma l'exekutiva povo duras exercar influi super la judiciala povo.

GeografioRedaktar

 
Satelitala imajo pri Mali.

La dezerto Sahara okupas la nordo di la lando. Centre di la lando jacas la regiono Sahel. Dezerta o semidezerta regioni kovras 65% de la surfaco. Sude existas savano e fertila regioni an la vali dil fluvii Nijer e Senegal.

EkonomioRedaktar

 Precipua artiklo: Ekonomio di Mali

DemografioRedaktar

Segun statistiki de 2016, Mali havis 18 milion habitanti, qui vivas precipue en rurala regioni (62% de la habitantaro, segun statistiki de 2002), e 5% til 10% de la habitantaro esas nomada.

La maxim granda urbo di la lando esas Bamako. Altra importanta urbi esas Sikasso e Ségou.

KulturoRedaktar

 
Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

ReferiRedaktar

Extera ligiliRedaktar