Apertar la precipua menuo
Equatorala Guinea
República de Guinea Ecuatorial
République de Guinée Équatoriale
Flag of Equatorial Guinea.svg Coat of arms of Equatorial Guinea.svg
Standardo di Equatorala Guinea Blazono di Equatorala Guinea
Nacionala himno:
Caminemos pisando la senda
LocationEquatorialGuinea.svg
Urbi:
Chefurbo: Malabo
· Habitanti: 33.000 (2001)
Precipua urbo: Malabo
Lingui:
Oficala lingui: Hispana, Franca
Guvernerio:
Tipo: Republiko
· Prezidanto: Teodoro Obiang Nguema Mbasogo
· Chefa ministro: Francisco Pascual Obama Asue
Surfaco: (144ma granda)
· Totala: Shablono:28050 km²
· Aquo: neglijebla %
Habitanti: (159ma granda)
· Totala: 1 222 442[1] (2015)
Plusa informi:
Valuto: Franko CFA di Central Afrika
Veho-latero: dextre
ISO: GQ
GNQ
226
Reto-domeno: .gq*
Precipua religio: kristanismo (88,4%)


Equatorala Guinea esas lando jacanta an central Afrika. Ol konsistas ek 5 oceanala insuli ed 1 kontinental enklavo (Río Muni). En la kontinento lu havas kom vicini Kamerun norde, e Gabon este e sude. Weste jacas Oceano Atlantiko. La chef-urbo Malabo jacas an l'insulo Bioko.

La lando-nomo probable devenas del Berbera vorto aguinau, signifikante 'nigra-pela homi'.

Bazala fakti pri Equatorala Guinea.

Indexo

HistorioRedaktar

 Precipua artiklo: Historio di Equatorala Guinea

Bantua tribui enmigris vers la nuna kontinentala regiono di Equatorala Guinea inter la 17ma e la 19ma yarcento. Ta grupi formacis le Bubi, qui enmigris a Bioko.

On kredas ke Portugalan explorero Fernando Pó, dum voyajo ad India, deskovris l'insulo Bioko en 1472. Portugal koloniigis l'insuli Bioko (antee nomizita insulo Fernando Poo) e Annobon en 1474.

En 1778 Portugal cedis a Hispania la du insuli, altra vicina insuli e komercal yuri en kontinentala teritorio kambie de teritorii en Sud-Amerika. De 1778 til 1810 Equatorala Guinea administresis kom parto di Vicerejio di la Fluvio Plata, kun sideyo en Buenos Aires.

En 1844 la regiono divenis konocita kom Territorios Españoles del Golfo de Guinea Ecuatorial (Hispana Teritorii en la Gulfo di Equatorala Guinea). En 1885 la kontinentala regiono (Río Muni) divenis Hispana protektorato, pose kolonio en 1900.

Equatorala Guinea nedependanteskis de Hispania ye la 12ma di oktobro 1968.

PolitikoRedaktar

Equatorala Guinea esas republiko. La chefo di stato e la chefo di guvernerio esas la prezidanto, nune Teodoro Obiang Nguema Mbasogo. La konstituco di 1982 donas granda povo a la prezidanto: lu povas editar yuri per dekreti, ed anke indikas la chefa ministro, nune Francisco Pascual Obama Asue.

Obiang montras poka toleremeso pri l'opozantaro. Malgre la lando nominale esar demokratio, l'elekti judikesas kom simulita. De 1979 til nun existis adminime 12 probi pri stato-stroko.

La parlamento havas unika chambro, la Chambro di Populala Reprezentanti (Cámara de Representantes del Pueblo), kun 100 membri.

GeografioRedaktar

 
Mapo di Equatorala Guinea.

Equatorala Guinea konsistas ek un teritorio (Río Muni) en l'Afrikana kontinento, inter Kamerun en nordo, e Gabon en esto ed en sudo, e kin insuli: Bioko, Corisco, Annobón, Elobey Chico ed Elobey Grande. Bioko, ube jacas la chef-urbo Malabo, jacas 40 km sude de Kamerun.

Equatorala Guinea havas tropikala klimato kun diferanta sika e pluvoza sezoni: de junio til agosto Río Muni esas sika e Bioko esas pluvoza; de decembro til februaro l'inverso eventas. La temperaturo en Bioko varias de 16ºC til 33ºC dum la yaro. Yarala mezvalora pluvo-quanto en Bioko varias de 1.930 mm en Malabo til 10.920 mm en Ureka. Río Muni ordinare esas plu sika.[2]

EkonomioRedaktar

 Precipua artiklo: Ekonomio di Equatorala Guinea

DemografioRedaktar

 
Etnii en Equatorala Guinea: Fang (10), Gabonani (7), Bubi (2), Bujeba (5) Benga (6), Fernandini (1), Igbo (3), Baka (4), kreoli de Annobon (8) e Fa D'Ambô (9).
 
Katedralo en Malabo.

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Equatorala Guinea havis 797 457 habitanti. La maxim multa (85,7%) esas Fang.[3] Le Bubi esas 6,5% de la habitantaro, le Mdowe esas 3,6%, l'Annobon esas 1,6%, le Bujeba esas 1,1%, e 1,4% apartenas ad altra etnii, segun la kontado di 1994.[3] La maxim multa habitanti havas bantua origino. Le Fang originis de la kontinento, kontre ke le Bubi originis de Bioko.

L'oficala linguo di la lando esas Hispana parolata da 67,6% de la habitantaro. La cetera 32,4% parolas altra lingui (Fang, Bubi e la Franca, qua ank esas oficala), segun statistiki de 1994.[3]

La religio kun maxima nombro di adepti esas kristanismo. Anke praktikesas animista rituali.[3]

KulturoRedaktar

Equatorala Guinea produktas poka populara muziko. Simile ad altra Afrikana regioni, stili soukous e makossa esas populara, ed anke reggae e rock.

ReferiRedaktar

Commons havas kontenajo relatante a:
  1. 2015 Census Preliminary Results (en (Hispana)). URL vidita ye la 13ma di aprilo 2019.
  2. Nations Encyclopedia. Nations Encyclopedia (10ma di aprilo 2011). URL vidita ye la 5ma di mayo 2013.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Africa::Equatorial Guinea - The World Factbook (en Angla). CIA. URL vidita ye la 13ma di aprilo 2019.


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando