Hamburg
Hamburg montage.jpg
Kelk imaji pri Hamburg.
Flag of Hamburg.svg DEU Hamburg COA.svg
Standardo Blazono
Lando: Flag of Germany.svg Germania
Informo:
Latitudo: 53º 35' N
Longitudo: 9º 59' E
Surfaco: 755 km²
Habitanti: 1 769 117 (2007)
Denseso di habitantaro: 2343,2 hab./km²
Horala zono: UTC+1
(UTC+2 dum la somero)
Urbestro: Peter Tschentscher (SPD)
Mapo:
Mapo di Hamburg
Oficala retosituo:
www.hamburg.de

Hamburg esas la duesma maxim populoza urbo di Germania, dop Berlin. Segun statistiki de 2007, ol havis 1 769 117 habitanti. Lua tota surfaco esas 755,2 km².

Rathaus (urbestr-domo) di Hamburg.

De la Mezepoko, Hamburg esabas importanta komercala e kulturala urbo. Ante l'unigo di Germania en 1871 ol esis urbo-stato komplete suverena. Hamburg havas la duesma maxim granda portuo de Europa e la 9ma maxim granda del mondo. Ol ank esas importanta destino por domestika ed internaciona turismo. L'urbo havas plu kam 2.500 ponti en lua urbala areo.

Existas 19 universitati en Hamburg, di qui 6 esas publika, inkluzite la maxim importanta, l'Universitato di Hamburg (Universität Hamburg), fondita en 1919.

HistorioRedaktar

L'unesma habitanti di regiono esis paleolitika chaseri e kolekteri. Existas multa restaji en Wellingsbüttel, Meiendorf e Rahlstedt evanta de 20.000 til 80.000 aK. En 4.000 aK l'unesma permananta kolonieti establisesis en Neugraben-Fischbek.

 
Hamburg c. 1150, segun pikturo de la 19ma yarcento.

L'urbo originis de kastelo konstruktita en 808 sub impero da Karl la Granda, en rokoza tereno inter la fluvii Alster ed Elbe, por protekto kontre Slava invado. La kastelo recevis la nomo Hammaburg, signifikanta "kastelo" o "fuorto". Dum lua historio, l'urbo okupesis e destruktesis multafoye. En 845, Hamburg, lor urbeto havinta 500 habitanti, atakesis e destruktesis da 600 Vikinga navi. En 1030, rejulo Mieszko la 2ma Lambert de Polonia brulis la urbo, ed en 1201 e 1214, lora rejulo Valdemar la 2ma di Dania invadis ed okupis ol.

La prospereso dil urbo komencis 1241, kande ol federis komercale kun Lübeck, e to originis tale nomizita Hanso-uniono. En 1350, la nigra pesto devastis cirkume 60% de la habitantaro del urbo.

En 1529, l'urbo adoptis Luteranismo, e pose recevis protestanta refujinti qui fugis de Nederlando e Francia. Dum la 17ma yarcento, ol recevis juda refujinti de Portugal. Dum la komenco dil 19ma yarcento, l'urbo okupesis da Napoléon Bonaparte, ma en 1814, Rusa trupi komandita dal generalo Bennigsen liberigis ol. En 1842, granda fairo, komencita ye la 4ma di mayo ed extingita erste ye la 8ma di mayo, destruktis 1/4 del urbo e produktis 51 morti e 20 mil plusa homi restis senhema. La kompleta rikonstrukto dil urbo duris dum plu kam 40 yari.

Pos epoko di politikala agiteso en 1848, en 1860 Hamburg adoptis midemokrata republikala konstituco. Ol membreskis la Kunfederuro Germana (1815 til 1866), la Norda Federuro Germana (1866 til 1871), e pos 1871, Germana imperio.

GeografioRedaktar

 
La portuo di Hamburg.

La reliefo di Hamburg esas plana, jacanta en amba rivi dil fluvio Elbe. Lua maxim alta monto esas Hasselbrack, jacanta 116,2 metri sur la marala nivelo. L'urbo esas vicina de Germana stati Schleswig-Holstein ed Infra Saxonia.

La klimato di Hamburg esas oceanala (Cfb, segun la klimatala klasifikuro da Köppen-Geiger) pro lua proximeso de la litoro e l'influi de marala venti qui suflas del Atlantiko. La maxim kolda monati esas decembro, kun temperaturo mezavalora di 0,0°C, e januaro, kun mezavalora temperaturo di 1°C. La maxim varma monati esas julio ed agosto, kun mezavalora temperaturo di 17,4°C. La mezavalora yarala temperaturo dil urbo esas 9°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 792,6mm. La maxim pluvoza monato esas junio (78,6 mm), kontre ke la maxim sika monato esas aprilo (43 mm).

Videz anke: St. Pauli

TransportoRedaktar

 
Hamburg.

Dek-ed-un chosei por rapida trafiko (Autobahnen) konvergas a Hamburg, e ligas ol ad altra regioni de Germania, exemple Bundesautobahn 1, qua ligas Köln a Heiligenhafen, an la litoro di Schleswig-Holstein. Altra importanta Autobahn esas Bundesautobahn 24, longa de 150 km, qua ligas Hamburg a Berlin.

L'aeroportuo di Hamburg, jacanta an la quartero Fuhlsbüttel ed inaugurita en 1911, esas la maxim anciena de Germania. L'aeroportuo okupas 5,7 km² e recevis 12 690 114 veheri en 2008.

Ponti e tuneli ligas l'urbo norde til sude, exemple l'anciena tunel sub Elbe (Alter Elbtunnel, o St. Pauli Elbtunnel) inaugurita en 1911.

Hamburg havas 101 km kilometri di metroo (U-bahn) dividita inter 4 linei, kun entote 91 stacioni, e 147 kilometri di la nomizita S-bahn, ube kelka linei uzas komuna treko. L'unesma lineo dil U-bahn inauguresis en 1912, kontre ke l'unesma lineo dil S-bahn inauguresis en 1907. Inkluzanta la suburbala treni, U-bahnen ed S-Bahnen, l'urbo havas entote 930 km di ferovoyala linei e 289 stacioni.

 
Panoramo pri Hamburg, de Kennedybrücke.
Commons havas kontenajo relatante a: