Apertar la precipua menuo
Ceará
Bandeira do Ceará.svg Brasão do Ceará.svg
Chef-urbo Fortaleza
Brazil State Ceara.svg
Surfaco 148 920 km²
Habitanti
Denseso di habitantaro
9 075 649[1] (2018)
60,94 hab./km²
Guberniestro Camilo Santana (PT) (2018, rielektita en 2018)
Horala zono UTC-3
TNP (yaro) 108.8 miliardi (2013)
Reto www.ceara.gov.br

Ceará esas Braziliana stato jacanta en la Nord-estala regiono di la lando. Lu havas kom vicini Rio Grande do Norte e Paraíba este, Pernambuco sude, e Piauí weste. Norde jacas l'Oceano Atlantiko.

Bazala fakti pri Ceará.

HistorioRedaktar

Armi dil indijeni de Ceará

La teritorio di Ceará origine habitesis da diversa indijena grupi, exemple le Tabajara, Potyguara, Anacés, Kariri, Inhamum, Jucá, Kanindé, Tremembé, Paikaú ed altri, qui mantenis kambii di vari kun Europani, note Franci, ante l'arivo di Portugalani a la regiono, en 1534. Portugalani probis krear vilajeto proxim l'estuario dil fluvio Ceará en 1603, ma pro ke ne preparesis por longa periodo di sikeso, li abandonis ol. Franci duris operacar en la regiono, de lua bazi en Maranhão ed en Ibiapaba, ube li establisis kolonieto en 1590.

En 1612 Martim Soares Moreno komandis sucesoza expediciono por ekpulsar Franci de la regiono. La sama yaro, ilu konstruktis la fuorto São Sebastião. Nederlandani invadis la regiono du foyi: en 1637 ed en 1649. En 1637 li kaptis la fuorto, qua atakesis e destruktesis en 1644 dal indijeni. Li mortigis Nederlandana guberniestro Gedeon Morris e multa soldati. Nula Europano vivis en la regiono de 1644 til 1649, kande Nederlandano Matias Beck konstruktis la fuorto Schoonenborch an l'estuario dil fluvio Pajeú. En 1654, kande Nederlandani abandonis lia posedaji en Brazilia, anke la fuorto Schoonenborch abandonesis.

Mapo di Ceará en 1800.

Ceará esis parto de la kapitanio di Pernambuco de 1680 til 1799, kande la kapitanio di Ceará kreesis. Dum la nedependo-proceso di Brazilia, en 1822, eventis feroca lukti en Ceará, qua divenis provinco dil imperio Braziliana la sam yaro. En 1824 ol partoprenis en la movado Kunfederuro dil Equador, pri la nedependo di la regiono e kontre la centrala guvernerio dil imperio.

Ceará esis un ek l'unesma provinci di Brazilia qui abolisis la sklaveso ante 1888. Dum la regno di Pedro la 2ma di Brazilia diversa substrukturala verki konstruktesis en la regiono, exemple l'unesma fervoyo en 1877-1878 e l'unesma barilo por prezervar l'aquo e permisar irigacado.

Kande la republiko proklamesis en Brazilia la yaro 1889, Ceará divenis stato. Dum l'Unesma republiko (1889 til 1930), malgre ke la stato subisis forta sikesi, Fortaleza duris kreskar e developar ekonomiale e politikale, kontree l'altra regioni del stato. La stato recevis exterlanda enmigranti, nome Portugalani e Siriani-Libanani. Dum ta epoko kreskis l'agado di kriminozi konocita kom cangaceiros (pronuncez "kangaseiros"), qui atakis e spoliis mikra urbi e rurala proprieti. De 1896 til 1912 la politiko dil stato kontrolesis dal familio Nogueira Accioly, qua establisis povoza oligarkio, qua nur finis kande li decidis suportar Domingos Carneiro por guvernar la stato, kontre la kandidato Franco Rabelo, suportita dal prezidanto di la republiko Hermes da Fonseca. La habitantaro di Fortaleza revoltis pos ke eventis violentoza represo kontre pueri qui demonstris kontre Domingos Carneiro. Pro la revolto, Accioly renuncis e Franco Rebelo asumis la povo.

En 1915 eventis forta sikeso en la stato, e multa personi ekmigris vers Amazoniana regiono. La graveso di la sikeso inspiris la skriptistino Rachel de Queiroz en elua libro O Quinze. En 1932 itere eventis forta sikeso, tamen la guverno ne pluse povis sendar personi ad Amazonia. Do, la guverno kreis koncentreyi por impedar la migro di personi sen employo qui fugis de la sikeso a la granda urbi. La personi recevis nutrivi e povis laborar en la koncentreyi, ma ne povis ekirar li. On kalkulas ke 73.000 personi restriktesis en ta koncentreyi, e multi mortis pro la mala saneso-standi.

GeografioRedaktar

Fluvio Acaraú e l'urbo Sobral.
Chapada do Araripe proxim l'urbo Crato.

La reliefo di Ceará esas plana, cirkondata da plataji (chapadas) e montareti (serras), exemple Serra de Ibiapaba an la frontiero kun Piauí, kun altitudi inter 700 metri e 900 metri, la Chapada do Araripe sude, e la Chapada do Apodi este.

La fluvio Jaguaribe esas la maxim longa del stato (633 km). Lua baseno okupas cirkume 50% del areo dil stato. Altra importanta fluvio esas Acaraú, longa de 315 km. La maxim multa fluvii e riveri dil stato esas kurta, e multi desaparas komplete dum la sika sezono.

La klimato dil stato esas precipue miarida, kun admaxime 4 monati di pluvoza sezono, ed alta temperaturi dum preske omna yaro. La temperaturo varias de 22°C til 36°C. En la litoro la klimato esas humida.

EkonomioRedaktar

La sektoro di servadi reprezentis 56,7% de la TNP, dum ke l'industrio reprezentis 37,9% e l'agrokultivo reprezentis 5,4% de la TNP en 2004. La precipua produkturi por exportacajo esis pedovesti (20.3%), krustacei (17,6%), texuro di kotono (16,9%), anakardo (14,7%), ledro (13,1%), frukti, suki e mielo (5,4%) en 2002.

DemografioRedaktar

Segun statistiki de la yaro 2017, Ceará havis 9 020 460 habitanti[2]. La maxim multa (63,39%) esas mestici (pardos). Blanki esis 33,05%, e 3,03% esas negri. Existas 15 indijena etnii en la stato, kun entote 22 500 individui.

La religio kun maxima nombro di adepti esas katolikismo, por 86,7% de la habitantaro. Protestanti esas 9,01%, sen religio esas 2,82%, e 1,84% praktikas altra religii.


La maxim granda urbi di [[{{{lando}}}]] (2017) La maxim granda urbi di Ceará (2017)
Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro
1ma Fortaleza [[{{{provinco1}}}]] [[{{{regiono1}}}]] 2 643 247 11ma [[{{{nomo11}}}]] [[{{{provinco11}}}]] [[{{{regiono1}}}]] {{{hab11}}}
2ma Caucaia [[{{{provinco2}}}]] [[{{{regiono2}}}]] 363 928 12ma [[{{{nomo12}}}]] [[{{{provinco12}}}]] [[{{{regiono12}}}]] {{{hab12}}}
3ma Juazeiro do Norte [[{{{provinco3}}}]] [[{{{regiono3}}}]] 271 926 13ma [[{{{nomo13}}}]] [[{{{provinco13}}}]] [[{{{regiono13}}}]] {{{hab13}}}
4ma Maracanaú [[{{{provinco4}}}]] [[{{{regiono4}}}]] 226 128 14ma [[{{{nomo14}}}]] [[{{{provinco14}}}]] [[{{{regiono14}}}]] {{{hab14}}}
5ma Sobral [[{{{provinco5}}}]] [[{{{regiono5}}}]] 206 644 15ma [[{{{nomo15}}}]] [[{{{provinco15}}}]] [[{{{regiono15}}}]] {{{hab15}}}
6ma Crato [[{{{provinco6}}}]] [[{{{regiono6}}}]] 131 372 16ma [[{{{nomo16}}}]] [[{{{provinco16}}}]] [[{{{regiono16}}}]] {{{hab16}}}
7ma Itapipoca [[{{{provinco7}}}]] [[{{{regiono7}}}]] 128 135 17ma [[{{{nomo17}}}]] [[{{{provinco17}}}]] [[{{{regiono17}}}]] {{{hab17}}}
8ma Maranguape [[{{{provinco8}}}]] [[{{{regiono8}}}]] 127 098 18ma [[{{{nomo18}}}]] [[{{{provinco18}}}]] [[{{{regiono18}}}]] {{{hab18}}}
9ma Iguatu [[{{{provinco9}}}]] [[{{{regiono9}}}]] 103 255 19ma [[{{{nomo19}}}]] [[{{{provinco19}}}]] [[{{{regiono19}}}]] {{{hab19}}}
10ma Quixadá [[{{{provinco10}}}]] [[{{{regiono10}}}]] 87 116 20ma [[{{{nomo20}}}]] [[{{{provinco20}}}]] [[{{{regiono20}}}]] {{{hab20}}}
 
Fortaleza
 
Caucaia
[[Arkivo:{{{imajo3}}}|170px]]
Juazeiro do Norte
[[Arkivo:{{{imajo4}}}|170px]]
Maracanaú
Fonto: [2]


ReferiRedaktar