San Francisco

San Francisco
San Francisco California Montage.jpg
Kelk imaji pri San Francisco.
Flag of San Francisco.svg SFSEAL.svg
Standardo Blazono
Lando: Flag of the United States.svg Usa
Stati: Kalifornia
Informo:
Latitudo: 37°46'00" N
Longitudo: 122°26'00" W
Altitudo: 600.6 m
Surfaco: 121[1] km²
Habitanti: 881 549[2] (2018)
Denseso di habitantaro: 7272 hab./km²
Horala zono: UTC-8
(UTC-8 dum la somero)
Urbestro: London Breed (D)
Mapo:
Mapo di San Francisco
Oficala retosituo:
www.sfgov.org

San Francisco esas la 4ma maxim populoza urbo de Kalifornia, e la 14ma maxim populoza urbo de Usa. Situita norde de la peninsulo samnoma, lua tota surfaco esas 121 km². Segun statistiki dil yaro 2018, ol havis 881 549 habitanti.[2] Havanta 7272 habitanti po km², ol esas la maxim dense habitata urbo de Kalifornia. Kelk insuli an la bayo di San Francisco, exemple Alcatraz (famoza por lua karcero, nune neuzata), e l'insuleti Los Farallones, en l'Oceano Pacifiko 43 km de la litoro, apartenas al urbo.

San Francisco, Kalifornia.

Ol fondesis ye la 29ma di junio 1776 dal Hispani, e lua nomo homajas Santa Franciskus de Assisi. San Francisco kreskis rapide depos 1848, kande oro deskovresis en Kalifornia. Nun ol esas importanta turismala urbo en Kalifornia, famoza pro lua moderema someri, nombroza kolini, eklektik arkitekturo, por gastigar importanta entraprezi - exemple Levi Strauss & Co., Gap Inc., Fitbit, Salesforce.com, Dropbox, Reddit, Square, Inc., Dolby, Airbnb, Weebly, Pacific Gas and Electric Company, Yelp, Pinterest, Twitter, Uber, Lyft, Mozilla, Wikimedia Foundation, Craigslist -, e pro importanta universitati, exemple l'universitato San Francisco (USF), l'Universitato di Kalifornia, San Francisco (UCSF) e l'universitato San Francisco State University (SFSU). Ol anke divenis famoza pro la movadi hippie e kontrekulturala dum la yari 1960ma, pro la protesti pri paco e kontre la milito di Vietnam, e pro la geya movado ed altra movadi pri libereso.

HistorioRedaktar

 
Katolika misiono di Santa Franciskus de Assisi.

La maxim anciena restaji pri homala okupeso en la regiono evas de 3.000 yari aK. La grupo Yelamu del populo Ohlone habitis kelka vilaji kande l'unesma Hispana expediciono, komandita da Gaspar de Portolà, arivis en la bayo di San Francisco ye la 2ma di novembro 1769. Sep yari pose, ye la 28ma di marto 1776, Hispani kreis la Presidio (fuorto) San Francisco, homaje Santa Franciskus de Assisi. Li fondis katolika misiono ye la 29ma di junio sam yaro, e to konsideresas la dio di la fondo dil urbo.

La regiono divenis parto di Mexikia per la nedependo de Hispana imperio, en 1821. Pos la nedependo, la tereni qui aparteabis a la Katolik-eklezio pokope divenis privata. En 1835, l'Anglo William Richardson establisis l'unesma hemo-domeno en la regiono. Ensemble kun l'urbestro Francisco de Haro, Richardson planigis sistemo di stradi por expansar la vilajo Yerba Buena, qua komencis atraktar Usana koloniigisti. Ye la 7ma di julio 1846, John D. Sloat reklamacis Kalifornia por Usa, dum la milito Mexikiana-Usana. Ye la sequanta yaro, Yerba Buena ribaptesis San Francisco, e Mexikia cedis la teritorio ad Usa en 1848.

Malgre esar portuala urbo, San Francisco restis mikra til ke trovesis oro en Kalifornia en 1849. Lua habitantaro kreskis de 1000 personi en 1848 til 25 mil personi en decembro 1849. Lua portuo augmentesis en 1851, ed en 1870 la bayeto di Yerba Buena teroplenigesis por ampligar areo konstruktita del urbo. En 1890, San Francisco ja havis cirkume 300 mil habitanti, ed esis la 8ma maxim populoza urbo de Usa.

GeografioRedaktar

 
Cieloskraperi an la horizonto di San Francisco.

La reliefo di San Francisco esas kolinoza, kun plua kam 50 kolini en lua urbala limiti. Kelka quarteri recevis la nomi di la kolini ube li konstruktesis, exemple Nob Hill, Pacific Heights e Russian Hill. La quartero Twin Peaks okupas du ek la maxim alta kolini del urbo. Lua maxim alta punto, monto Davidson, jacas 282 metri super la marala nivelo.

La rokofenduri San Andres e Hayward distas poke de San Francisco, e lia sismala aktivesi afektas e minacas la urbo, exemple dum la destruktiva ter-tremi di 1906 e 1989. La normi legala pri konstrukto evolucionis dum recenta yari, e l'edifici plu moderna esas min vundebla a ter-tremi kam l'anciena. Tamen, existas mili di anciena edifici ed altra strukturi potenciale vundebla se nova sismo simile a 1906 eventos.

La klimato dil urbo esas Mediteraneala kun oceanal influo (Csb segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 10,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 15,7°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 600,2 mm, e la maxim pluvoza monato esas decembro, kun mezavalore 115,8 mm. Mayo til septembro esas la maxim sika monati, kun mezavalora pluvo-quanto infre 20 mm.

ReferiRedaktar

  1. State & County QuickFacts, San Francisco (city), California. US Census Bureau. URL vidita ye la 2011.
  2. 2,0 2,1 U.S. Census Bureau QuickFacts - San Francisco County, California; California; United States (Angla). US Census Bureau. URL vidita ye la 10ma di mayo 2020.
Commons havas kontenajo relatante a: