Hong Kong
Special Administrative Region
of the People's Republic of China
中華人民共和國香港特別行政區
Specala Regiono Administrala Hong Kong
di la Popul-Republiko Chinia
HongKongCollage1.jpg
Flag of Hong Kong.svg Regional Emblem of Hong Kong.svg
China Hong Kong 4 levels localisation.svg
Oficala linguo Chiniana, Angla
Surfaco 2 755 km²
% aquo 59,8% (1 649 km²)
Habitanti
Denseso di habitantaro
7 500 700 (2019)
6778,7 hab./km²
Guberniestro Carrie Lam
Horala zono UTC+8
TNP (yaro) U$ 412,3 miliardi (2015)
Reto www.gov.hk

Hong Kong (Chiniane: 香港), oficale la Specala Regiono Administrala Hong Kong esas autonoma regiono de la Popul-Republiko Chinia ed anciena kolonio dil Unionita Rejio. Jacanta an la delto dil Fluvio di la Perli, ol konsistas ek peninsulo e kelka insuli, di qui l'insulo Hong Kong esas la maxim granda. Lua tota surfaco esas 1 106 km², ed ol havas 7,3 milion habitanti de diversa nacionalesi.

Pos l'Unesma opiumo-milito (1839-1842) Hong Kong divenis Britaniana kolonio, kun la perpetua cedo dil insulo di Hong Kong, e pose di la Peninsulo Kowloon en 1860, e di lokacokontrato pri la Nova Teritorii dum 99 yari, de 1898. Dum la komenco di la yari 1980ma, komencis negocii inter la Popul-Republiko Chinia e l'Unionita Rejio pri Hong Kong, qua fine retrodonesis a Chinia en 1997. Nun, la regiono havas plua autonomio kam altra regioni de la Popul-Republiko Chinia.

La nomo dil teritorio devenas del Chiniana Xiāng gǎng (香港), signifikante 'favoroza aquo' o 'parfumoza portuo'. Ol havas ekonomio di libera merkato, kun forta sektoro di servadi. Lua borso esas un ek la maxim granda del mondo. Lua moderna internaciona aeroportuo inauguresis en junio 1998, e povas recevar plu kam 72 milion veheri omnayare. En 2018, inauguresis sistemo di ponti e tuneli longa de 55 kilometri, qua ligas l'aeroportuo di Hong Kong a Makau e, de ibe, a Zhuhai, en la kontinento.

HistorioRedaktar

 
Neolitika ceramikajo trovita en Hong Kong.

La maxim anciena kolonieti homala en Hong Kong evas de neolitiko, cirkume 6 mil yari ante nun. L'unesma habitanti apartenis a la tribui Yue, e komencis la kultivo di rizo en la insulo. En 221 aK l'imperiestro Qin Shi Huang konquestis la teritorii del populo Yue, ed okupis Hong Kong en 214 aK. La dinastio Qin dividis l'imperio en provinci, exemple la provinco Nanhai, qua enkorpigis Hong Kong e Guandong.

La dinastio Song de la Sudo okupis kurtatempe la nuna Kowloon til 1279 kande Mongoli konquestis ol dum la batalio di Yamen,[1] e fondis la dinastio Yuan. Kande la dinastio finis, Hong Kong kontrolesis da sep granda familii qui establisabis en la insulo ed esis proprieteri de la maxim multa tereni. L'arivo di personi de provinci vicina augmentis la habitantaro di Hong Kong dum la dinastio Ming.

L'unesma Europano qua vizitis la regiono esis Portugalano Jorge Álvares, en 1513. Portugalani establisis komercala kolonieto nomizita Tamão en la regiono, e komencis intensa komerco kun Chinia. Dum la 16ma yarcento, la dinastio Ming komencis politiko nomizita Haijin, qua restriktis marala komerco e la koloniigo di la litoro. Konseque, granda parto del habitantaro di Hong Kong abandonis l'insulo por rezidar en la kontinento.

En 1624, l'imperiestro Kangxi revokis la politiko Haijin, ed itere permisis stranjeri komercar en Chiniana portui.[2] En 1757 l'imperiestro Qing establisis reguli qui limitizis l'eniro di stranjera navi en la portuo di Kanton, ecepte por Rusa navi.[3] Quankam existis granda intereso Europana pri Chiniana produkturi, nome teo, silko e porcelano, Chiniani havis poka interesi pri Europana produkturi. Do, stranjeri nur povis uzar precoza metali por pagar la produkturi Chiniana.

Por diminutar la desequilibro komercala, Britaniani komencis vendar granda quanto di opiumo produktita en India a Chiniani. Pro granda kresko di la drogodependado, Chiniana imperiestro decidis proskriptar la komerco di opiumo ed imperis la destrukto di opiumo-stoki. La responso Britaniana esis l'unesma opiumo-milito. La dinastio Qing kapitulacis e cedis l'insulo Hong Kong a Britaniani, tamen la du landi deskonkordis pri la termini dil paco-pakto. Erste en 1842 signatesis la kontrato di Nanking, per quo Chinia apertis quar altra portui por extera komerco: l'insulo Shamian en Guangzhou, Amoy (Xiamen), Foochowfoo (Fuzhou) e Shanghai, ed anke pagar en tri yari entote 21-milion-dolara indemno e liberigar omna militala kaptiti Britaniana. Chinia nominis ca kontrato e la sequanta "neegala-pakti".

Dum la revoluciono di Taiping, qua komencis en decembro 1850, multa Chiniana komercisti refujis su en Hong Kong. La sequanta tensi inter Chinia e Britania pri la komerco di opiumo efektigis la duesma opiumo-milito, e la dinastio Qing itere vinkesis, ed obligesis cedar Kowloon e tale-nomizita "Nova Teritorii" a Britania dum 99 yari. En 1911, Britaniani fondis l'Universitato di Hong Kong, ed en 1924 li inauguris l'aeroportuo Kai Tak.

Kande la duesma milito Chiniana-Japoniana komencis, Geoffry Northcote, lor la guberniestro di Hong Kong, deklaris l'urbo neutra zono, por asekurar lua stando kom libera portuo. La kolonial administrado preparis su por posibla atako en 1940, ed evakuis omna mulieri e pueri de la teritorio.[4] Fakte, Japonian imperio atakis ed okupis la kolonio ye la 8ma di decembro 1941.[4]

PolitikoRedaktar

GeografioRedaktar

 
Mapo pri Hong Kong.
 
Monto Victoria Peak en Hong Kong.

La reliefo di Hong Kong esas montoza, kun poka plana tereni. Pro to, la maxim multa tereni kovresas da verda arei, arbusti, herbi e kultivi. Existas plu kam 3.000 speci di planti en Hong Kong, di qui 300 esas nativa de la regiono. La maxima urbala developeso existas en la peninsulo Kowloon. La maxim alta monto, Tai Mo Shan, jacas 957 metri super la marala nivelo.

La klimato dil urbo esas humida subtropikala (Cwa segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 28,8°C, dum ke la mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 16,3°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 2398,4 mm. La pluvoza sezono iras de la duesma duimo di aprilo til l'unesma duimo di oktobro, plu intense de mayo til septembro. La maxim pluvoza monato esas junio, kun mezavalore 456 mm. De novembro til januaro la mezavalora monatala pluvo-quanto esas infre 40 mm. Tifoni eventas precipue dum la somero, e kelkafoye efektigas inundadi e terglitadi.

La peninsulo Kowloon e l'insulo Hong Kong.

EkonomioRedaktar

 Precipua artiklo: Ekonomio di Hong Kong

DemografioRedaktar

ReferiRedaktar

Commons havas kontenajo relatante a:
  1. Nicola Barber (2004). Hong Kong (en Angla). - Hong Kong - Gareth Stevens.
  2. Zhihong, Shi . - Intra-Asian Trade and the World Market -
  3. Schottenhammer, Angela (2007). The East Asian Maritime World 1400–1800: Its Fabrics of Power and Dynamics of Exchanges. - The East Asian Maritime World 1400–1800: Its Fabrics of Power and Dynamics of Exchanges - Harrassowitz Verlag.
  4. 4,0 4,1 Snow, Philip (2003). The Fall of Hong Kong: Britain, China and the Japanese Occupation. - The Fall of Hong Kong: Britain, China and the Japanese Occupation - Yale University Press.