Est-Timor
República Democrática de Timor Leste
Republika Demokratika Timor Lorosa'e
Flag of East Timor.svg Coat of arms of East Timor.svg
Flago di Est-Timor Blazono di Est-Timor
Nacionala himno:
Pátria
LocationEastTimor.svg
Urbi:
Chefurbo: Dili
· Habitanti: 48 731 (2000)
Precipua urbo: Dili
Lingui:
Oficala lingui: Portugalana, Tetum
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Taur Matan Ruak
· Chefministro: Rui Maria de Araújo
Surfaco: (159ma granda)
· Totala: 14 874 km²
· Aquo: neglijebla %
Habitanti: (155ma granda)
· Totala: 1 066 582[1] (2010)
· Denseso di habitantaro: 76,2 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Dolaro di Usa
Veho-latero: sinistre
ISO: TL
TLS
626
Reto-domeno: .tl*
Precipua religio: katolikismo, 80%


Estal Timor od Est-Timor (Portugalane: Timor Leste) esas lando qua jacas en Azia. Ol okupas l'estala parto di insulo Timor.

Bazala fakti pri Estal Timor

Indexo

HistorioRedaktar

 Precipua artiklo: Historio di Estal Timor

Populi de Nova-Guinea ed Australia enmigris ad Estal Timor cirkume 40 mil yari ante nun. Cirkum 3000 aK, Austroneziani enmigris a la regiono, e pos, proto-Malaya populi arivis de China e Malaizia[2]. Timor jacis en la komercala voyi de Chiniani ed Indiani dum la 14ma yarcento.

Portugalani arivis en Maluku dum la 16ma yarcento, ma efikiv okupeso di Timor komencis en 1769 kande l'urbo Dili fondesis. En 1916 un kontrato kun Nederlando establisis la frontiero inter Westal (Nederlandana) ed Estal Timor (Portugalana), qua permanas la frontiero inter Indonezia ed Estal Timor.

Dum la duesma mondomilito, lando okupesis da Japonia. Estal Timor deklaris sua nedependo de Portugal ye la 28ma di novembro 1975. Tamen, non dii pose, Indonezia invadis Dili. En 17 di julio 1976, Indonezia anexis Estal Timor e nomizis ol Timor Timur (Timur signifikas "Esto" en l'Indoneziana), kun Dili kom chef-urbo til 20 di mayo 2002 (supere da UN).

PolitikoRedaktar

 
Prezidantala palaco Nicolau Lobato, en Dili.

Estal Timor esas parlamentala republiko. La prezidanto esas la chefo di stado, ed elektesas dal populo por 5-yara periodo. Pos l'elekto, la prezidanto indikas la chefministro, inter la parlamentani dil partiso qua recevis la majoritato di voti.

La parlamento havas un maxim di 65 membri. La konstituco di lando havas influi de Portugalana, ed adoptesis ye la 20ma di mayo 2012.

GeografioRedaktar

Estal Timor formacesas da l'estala duimo dil insulo Timor (la westala duimo apartenas a Indonezia) pluse la insuli di Atauro e Jako, e la mikra teritorio di Oe-Kusi Ambenu. La maro di Timor separas l'insulo de Australia. Nordala litoro di lando havas korala rifi, konsiderata minacata.

Granda parto di lando esas montoza, e lua maxim alta punto esas Tatamailau, anke konocita kom Monto Ramelau, kun 2,963 metri di altitudo. La klimato esas tropikala, ofte varma e humida. Ol havas du sezoni: pluvoza e sika.

EkonomioRedaktar

 Precipua artiklo: Ekonomio di Estal Timor

Estala Timor havas ekonomio di merkato qua kustumis dependar de poka produkti, quale kafeo, marmoro, petrolo e santalo.[3] L'ekonomio kreskis cirkume 10% en 2011 e simila cifro en 2012.[4]

DemografioRedaktar

 
Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

ReligioRedaktar

Estal Timor esas uno di du nura landi kun dominacanta katoliki en Azia, kun Filipini. La provinco Indoneziana vicina di mikra insuli di estala sondilo esas anke kun dominacanta katolika. La religiala kompozeso di Estal Timo esas: katolikismo (97 %), islamo (1 %), protestanteso (1 %), altri (1 %).

KulturoRedaktar

 
Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

ReferiRedaktar