Apertar la precipua menuo
Maldivi
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ
Divehi Rājje ge Jumhuriyyā
Flag of Maldives.svg Emblem of Maldives.svg
Standardo di Maldivi Blazono di Maldivi
Nacionala himno:
Qaumii salaam
LocationMaldives.png
Urbi:
Chefurbo: Male
· Habitanti: 156 000 (2014)[1]
Precipua urbo: Male
Lingui:
Oficala lingui: Dhivehi
Guvernerio:
Tipo: Republiko
· Prezidanto: Ibrahim Mohamed Solih
Surfaco: (206ma granda)
· Totala: 298 km²
· Aquo: neglijebla %
Habitanti: (177ma granda)
· Totala: 387 533[2] (2019)
Plusa informi:
Valuto: Rupio di Maldivi
Veho-latero: sinistre
ISO: MV
MDV
462
Reto-domeno: .mv*
Precipua religio: islamo, 99,2%
Oficala retosituo: https://visitmaldives.com/


Maldivi esas lando konsistanta ek 26 atoli kun 1192 insuleti, sude del insuli Lakshadweep, jacanta cirkume 700 km sud-weste de Sri-Lanka.

Bazala fakti pri Maldivi.

HistorioRedaktar

 Precipua artiklo: Historio di Maldivi

Segun studii di la linguo e la kulturo di Maldivi, lua unesma habitanti esis Dravidiana populi de Tamil Nadu, qui establisis su en l'insuli de cirkume 300 aK til la yaro 300. La maxim frua skribita historio pri Maldivi parolas pri l'arivo di la decendanti dil princo Vijaya, de etnio Sinhalana. Li arivis en Maldivi ulatempe inter 543 e 483 aK. Lia arivo markizis importanta modifiko en la kulturo ed en la developo di la regiono, ed anke en la developo di la linguo dhiveli, qua esas simila en gramatiko e fonologio a la linguo Sinhalana.

 
Budista Stupa (templo) konstruktita en l'insulo Gan.

Budismo adportesis al insuli dum la 3ma yarcento aK, dum la regno di imperiestro Ashoka. Ol divenis la precipua religio dil insuli til la 12ma yarcento, kande islamo introduktesis en la regiono.

En 1558 Portugalani establisis mikra garnizono en l'insuli e guvernis ol de Goa, ma pos 15 yari, Muhammad Thakurufaanu Al-Azam ekpulsis la Portugalani. Dum la duimo dil 16ma yarcento, Nederlando remplasis Portugal kom komercala povo en la regiono. En 1796 Britaniani ekpulsis Nederlandani de vicina Ceylon ed inkluzis Maldivi en lua areo di influo.

Quankam Maldivi restis nedependanta sultanio de 1153 til 1968, en 1887 Britaniani transformis ol oficale en protektorato. En 1953 probesis transformar l'insuli en republiko, kun Muhammad Amin Didi kom prezidanto, ma la sultanio riestablisesis. En 1959 habitanti di tri atoli revoltis e formacis Unionita Republiko dil Insuli Suvadiva, ma la revolto faliis en 1963. Ye la 25ma di julio 1965, Maldivi nedependanteskis de Unionita Rejio. Ye la 11ma di decembro 1968 sultanio abolisesis e Maldivi divenis republiko, kun Ibrahim Nasir kom prezidanto. En 1978 Maumoon Abdul Gayoom remplasis Nazir en la prezidanteso pos elekto, e guvernis la lando dum 30 yari.

Violenta ondego devastis Maldivi ye la 26ma di decembro 2004 pos ter-tremo en Indiana oceano. Nur 9 insuli eskapis del inundadi. En 2008 eventis elekto e Mohamed Nasheed, opozanta a Gayoom, vinkis e divenis prezidanto. Ye la 7ma di februaro 2012 Nasheed renuncis. Pose ilu deklaris a stranjera jurnalaro ke ilu revokesis per stato-stroko komandita dal viceprezidanto Mohammed Waheed Hassan. En 2013 itere eventis elekti por prezidanteso, e Abdulla Yameen Abdul Gayoom, fratulo di Maumoon Abdul Gayoom, vinkis.

PolitikoRedaktar

 
Placo di la Nedependo, en Maldivi.
 
La prezidanto Ibrahim Mohamed Solih renkontras Indiana chefministro Narendra Modi.

Maldivi esas prezidantala republiko depos 1968. La prezidanto esas chefo di stato e chefo di guvernerio di la lando. Segun la konstituco ratifikita en 2008, lu elektesas dal populo por 5-yara periodo. La ministri indikesas dal prezidanto ed aprobesas dal parlamento. Nun lu esas Ibrahim Mohamed Solih.

La legifala povo konsistas ek asemblitaro (Majlis) kun unika chambro e 77 membri, qui elektesas por 5 yari.

Segun Maldivana konstituco, legifala povo esas nedependanta, e judiciisti mustas obedar nur la konstituco e l'ordinara legi. Kande la konstituco od ordinara legi silencas pri ula temo, judiciisti mustas usar Shari'ah, Mohamedana legaro. Maldivi esas Mohamedana republiko, e la publika praktiko di altra religii proskriptesas.

GeografioRedaktar

 
Mapo di Maldivi.
 
L'insulo Landaa Giraavaru, an l'atolo Baa.

Maldivi konsistas ek 1192 plana insuli en 26 atoli. L'toli di Maldivi denorde adsude esas: Haa Alifu, Haa Dhaalu, Shaviyani, Noonu, Raa, Lhaviyani, Baa, Ari, Male, Faafu, Vaavu, Dhaalu, Meenu, Thaa, Laamu, Gaafu Dhaalu, Gnaviyani, Seenu. L'atoli okupas entote 90 mil km², do la teritorio di Maldivi esas un ek la maxim difuzata de la mondo.

Lua klimato esas tropikala kun abundanta pluvo-quanto yarala, cirkume 1.900 mm. La maxim pluvoza monati esas mayo, novembro e decembro, kun plu kam 200 mm single. La min pluvoza monato esas februaro, kun 38,1 mm. Lua mezavalora yarala temperaturo esas 24ºC.

Maldivi povas desaparar pro la levo di marala nivelo efektigata da globala varmesko. Lua maxim alta punto jacas nur 2.3 metri sur la marala nivelo. Quankam l'insuli havas poka sovaja vivo, l'oceano proxim l'insuli havas plu kam 2.000 speci di fishi, di qui multas povas peskesar komercale, exemple atuno.

EkonomioRedaktar

 Precipua artiklo: Ekonomio di Maldivi

La precipua exportacajo di Maldivi esas fishi e fisho-produkturi. Til la yari 1970ma, poka turisti vizitabis l'insuli. Nune, turismo reprezentas 28% de la TNP di la lando, e plua kam 60% del extera revenui. Lua monetaro esas la rupio di Maldivi.

L'agrokultivo ed l'industrio havas poka ekonomial importi, pro la manko di kultivebla tereni e pro la manko di laboristi.

DemografioRedaktar

 
Habitantaro di Maldivi, 2000 til 2012.
 
Male, chefurbo di Maldivi.

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Maldivi havis 392 473 habitanti.[1] La maxim multa (preske 100%) esas homogenea mixo di Sinhalani, Dravidiani, Arabi ed Afrikani.[1] Ek omna habitantaro, cirkume 40% habitas urbi, ed 1/3 ek omna habitanti habitas Male. En 2008 cirkume 70.000 exterlanda laboristi vivis en Maldivi.

La mezvalora vivo-expekto esis 76 yari en 2018. De la habitantaro, 99.3% savas lektar e skribar.[1]

L'oficala linguo di la lando esas Dhiveli. L'Angla parolesas da la maxim multa autoritati e publika oficisti.[1].

L'oficala religio di la lando esas islamo Sunni. Islamo adoptesis dum la 12ma yarcento.

KulturoRedaktar

Maldivi havas kulturala influi de Sri-Lanka e de la nordo di India. Lokala muziko havas influi de Indiana muziko, e multafoye la liriki de Indiana muziki facile adaptesas lokale, pro la linguo dhiveli apartenar ad Indo-Europana linguaro e havar similesi kun Hindi-linguo. La dansi de Maldivi havas influi de la danso Kathak, de nordal India.

ReferiRedaktar

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 South Asia::Maldives - The World Factbook (en Angla). CIA. URL vidita ye la 4ma di mayo 2019.
  2. Population of Maldives 2019 (en Angla). URL vidita ye la 4ma di mayo 2019.