Listo pri monarki di Rusia

Yen listo pri monarki di Rusia, de 1283 til 1917.

Trono di la Dinastio Romanov che Muzeo Ermitage, en Sankt Petersburg.

Grandaduki di Moskva e Cari di Moskva

redaktar

Alexander Nevsky, Granda-princo Vladimir, donis autoritato super la teritorii proxim Moskva a lua filiulo Daniel (Daniil), ed establisis la Grandadukio Moskva, komence stato vasala de la princio Vladimir-Suzdal. Ivan la 1ma, filiulo de Daniel, asumis lu propre la trono di Vladimir, e transformis Grandadukio Moskva en la precipua stato di Rusia. La sequanta suvereni pluforteskis la Grandadukio.

Pos la regno di Ivan la 3ma di Moskva, Grandadukio Moskva fakte divenis la dominacanta Rusa stato, pos destruktar l'Ora Hordo e pozar la cetera princii Rusa sub lua povo. Quankam Ivan la 3ma fakte divenis la suvereno di tota Rusia, ca situaciono ne agnoskesis formale til ke lua nepotulo Ivan la 4ma asumis la titulo Caro en 1547, kande la naciono Rusia formale komencis existar.

Imajo Nomo Guvernisteso Titulo
Daniil de Moskva
(* 1261; † 4ma di marto 1303)
12834ma di marto 1303 Princo
Yuri de Moskva
(* 1281; † 21ma di novembro 1325
4ma di marto 1303-21ma di novembro 1325 Princo
Ivan la 1ma
(* 1288; † 1341)
21ma di novembro 1325-31ma di marto 1340 o 1341 Grandaduko
Semyon di Moskva
(* 7ma di novembro 1316; † 27ma di aprilo 1353)
31ma di marto 1340 o 1341–27ma di aprilo 1353 Grandaduko
Ivan la 2ma
(* 30ma di marto 1326; † 13ma di novembro 1359)
27ma di aprilo 135313ma di novembro 1359 Grandaduko
Dimitri la 1ma Donskoi
(* 12ma di oktobro 1350; † 19ma di mayo 1389)
13ma di novembro 135919ma di mayo 1389 Grandaduko
Vasili la 1ma
(* 1371; † 27ma di februaro 1425)
19ma di mayo 138927ma di februaro 1425 Grandaduko
Vasili la 2ma, "la blinda"
(* 10ma di marto 1415; † 27ma di marto 1462)
27ma di februaro 142527ma di marto 1462 Grandaduko
Ivan la 3ma, la Granda
(* 22ma di januaro 1440; † 27ma di oktobro 1505)
27ma di marto 146227ma di oktobro 1505 Grandaduko
Vasili la 3ma
(* 25ma di marto 1479; † 3ma di decembro 1533)
27ma di oktobro 15053ma di decembro 1533 Grandaduko
Ivan la 4ma, "la Kruela"
(* 25ma di agosto 1530; † 28ma di marto 1584)
3ma di decembro 153328ma di marto 1584 Caro
Fyodor la 1ma
(* 31ma di mayo 1557; † 17ma di januaro 1598)
28ma di marto 158417ma di januaro 1598 Caro

Nestabila epoko

redaktar

Pos la morto di Fyodor la 1ma, la lasta suvereno de la dinastio Rurik, komencis serio di krizi konocata kom "Nestabila epoko". Pro ke Fyodor ne havis maskula heredinti, la parlamento di Rusia (Zemsky Sobor) elektis lua bofratulo, Boris Godunov, kom caro. Pro klimatala problemi, la rekoltaji inter 1601 e 1603 esis nesuficanta por nutrar la populo, e Rusia subisis famino qua produktis multa morti. Dume, la kozaki qui vivis apud la fluvio Don komencis revolto. Balde komencis falsa rumori pri Dimitri, filiulo de Ivan la 4ma, ne esabis mortinta, vice vivis exilita, e to stimulis populala revolti.

Pos longa morbo kun halucini, Boris Godunov mortis ye la 23ma di aprilo 1605. Lua filiulo Fyodor la 2ma Godunov probis paktar kun la boyari (nobelaro) helpita da lua matro. Pos ke Dimitri, la Falsa arivis en Moskva ye la 20ma di junio 1605, ilu vizitis la tumulo di Ivan la 4ma, e la vidvo di Ivan agnoskis ilu kom filiulo. Fyodor la 2ma e lua matro mortigesis poke pose.

La falsa Dimitri asasinesis la sequanta yaro, ye la 17ma di mayo, pro suspekti ke ilu ne esis Dimitri, vice trompero, e deziris konvertar Rusia a katolikismo. Pos la mortigo di la falsa Dimitri, princo Ladislaus Shuisky (suvereno di Polonia-Lituania, de la familio Vasa), asumis la povo, suportita da "7 boyari" (7 nobeli).

Imajo Nomo (nasko; morto) Guvernisteso Titulo
Boris Godunov
(* 1552; † 23ma di aprilo 1605)
21ma di februaro 159823ma di aprilo 1605 Caro
Fyodor la 2ma Godunov
(* 1589; † 20ma di junio 1605)
23ma di aprilo20ma di junio 1605 Caro
Dimitri, la Falsa
(* 19ma di oktobro 1582; † 17ma di mayo 1606)
20ma di junio 160517ma di mayo 1606 Caro
Vasili la 4ma Schuiski
(* 22ma di septembro 1552; † 12ma di septembro 1612)
19ma di mayo 160619ma di julio 1610 Caro
Ladislaus la 1ma
(* 9ma di junio 1595; † 20ma di mayo 1648)
6ma di septembro 1610
- 21ma di februaro 1613
(revokita)

Dinastio Romanov

redaktar
Blazono di Rusia en 1667

La "Nestabila epoko" finis kande Mihail la 1ma elektesis caro di Rusia en 1613, e komencis Dinastio Romanov. La suvereni Romanov guvernis Rusia unesme kun la titulo "caro" e pose kun la titulo "imperiestro" til 1917, kande la monarkio revokesis dal Rusa Revoluciono di februaro 1917.

Nomo Imajo Nasko / Morto Guvernisteso Titulo
Mihail la 1ma di Rusia 1596 - 1645 26ma di junio 1613 til la 12ma di mayo 1645 Caro
Alexey la 1ma di Rusia 1629 - 1676 12ma di mayo 1645 til la 29ma di januaro 1676 Caro
Fyodor la 3ma di Rusia 1661 - 1682 29ma di januaro 1676 til la 7ma di mayo 1682 Caro
Ivan Alexeyevich
(kun Petrus la 1ma)
1666 - 1696 7ma di mayo 1682 til la 8ma di februaro 1696 Caro
Pyotr la 1ma
(kun Ivan la 5ma)
1672 - 1725 7ma di mayo 1682 til la 1721 Caro

Imperiestri di Rusia

redaktar
Minora blazono de Rusa imperio.

L'imperio di Rusia proklamesis en 1721 da Pyotr la 1ma. Oficale, la Dinastio Romanov guvernis til 1917, kande ol revokesis dal Rusa Revoluciono di februaro 1917, tamen la lasta maskula decendanto de Pyotr la 1ma mortis en 1730. Anna, nevino di Pyotr, heredis la trono en 1730, e pos kurta regno di elua filiulo Ivan la 6ma, Yelizaveta, filiino de Pyotr, kaptis la trono. Yelizaveta indikis elua filiulo, Pyotr la 3ma, heredanto dil trono.

Nomo Imajo Nasko / Morto Guvernisteso
Pyotr la Granda 1672-1725 2ma di novembro 1721 til la 8ma di februaro 1725
Yekaterina la 1ma 1684-1727 8ma di februaro 1725 til la 17ma di mayo 1727
Petrus la 2ma di Rusia 1715-1730 18ma di mayo 1727 til la 30ma di januaro 1730
Anna di Rusia 1693-1740 13ma di februaro 1730 til la 28ma di oktobro 1740
Ivan la 6ma di Rusia 1740-1764 28ma di oktobro 1740 til la 6ma di decembro 1741
Yelizaveta la 1ma di Rusia 1709-1762 6ma di decembro 1741 til la 5ma di januaro 1762
Petrus la 3ma di Rusia 1728-1762 9ma di julio til la 17ma di julio 1762 (M)
Yekaterina la 2ma la Granda 1729-1796 9ma di julio 1762 til la 6ma di novembro 1796
Pavel la 1ma di Rusia 1754-1801 17ma di novembro 1796 til la 11ma di marto 1801 (M)
Alexandr la 1ma di Rusia 1777-1825 24ma di marto 1801 til la 1ma di decembro 1825
Konstantin la 1ma di Rusia (disputebla) 1779-1831 1ma di decembro 1825 til la 26ma di decembro 1825
Nikolai la 1ma di Rusia 1796-1855 26ma di decembro 1825 til la 2ma di marto 1855
Alexandr la 2ma di Rusia 1818-1881 2ma di marto 1855 til la 13ma di marto 1881 (M)
Alexandr la 3ma di Rusia 1845-1894 13ma di marto 1881 til la 1ma di novembro 1894
Nikolai la 2ma di Rusia 1868-1918 1ma di novembro 1894 til la 15ma di marto 1917

(M) Mortigita dum guvernisteso