Dek e tri kolonii

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
Icono de esbozo.svg
Ta artiklo esas klada. Vu povas helpar ni per plugrosigar lu.
Flago dil 13 Kolonii.

Dek e tri kolonii esis la nomo qui recevas la historiala koloniala posedaji di Britania en l'Atlantika marbordo di Nord-Amerika, inter Nova Skotia e Florida, qui erste dum la 18ma yarcento kunigis sub nedependa registaro por la kreado di la nuna Usa.

Britania establisis kolonii en Nord-Amerika depos 1607, kande l'unesma permananta kolonieto fondesis dal Britaniani en Jamestown, Virginia. Dum la 18ma yarcento la habitantaro augmentis en la kolonieto e mult altra Britaniana kolonii fondesis, kun grand autonomio en internal aferi ma subordinita a Britania.

Dum la yari 1770ma ya estigis plura urbala centri kun jurnali, vendeyi, komercisti e mestieristi. Filadelfia, kun 28 000 habitanti, lor esis la maxim populoza urbo de la kolonio, sequita da New York, Boston, e Charleston. Diferanta de altra nacioni, Usa ne havis feudal aristokrataro segun l'Europana stilo. Dum la kolonial epoko la tereni esis abundanta e la labor-povo skarsa ed omna libera homo povis atingar la prospereso od adminime l'ekonomiala nedependo.

La kolonio militis kontre Britaniani en 1775, di quo komenca evoluo favorigis la Britaniani ma to chanjis pos la batalio di Saratoga e pose Francia, note furnisanta kanonopulvero e Hispania intervenis apogante la nedependentista Usani.

Ye la 4ma di julio 1776 reprezentanti di la dek-e-tri kolonii proklamis rekatis la deklaro pri nedependo Usana, per quo naskigis Usa, unesma nedependanta naciono en Amerika. Erste en 1783, per la Traktato di Paris, Britania agnoskis la nedependo di la kolonii.