Diferi inter la revizi di Fera kurteno

24 bitokojn forigis ,  antaŭ 3 jaroj
kelka korektigi
m
(kelka korektigi)
Etiketi: Redaktita per smartfono Redaktita per informatikoprogramo "app"
[[Arkivo:Iron Curtain map.svg|thumb|200px|Politikala dividuro di [[Europa]] dum [[Kolda milito]]: [[socialismo|socialista]] landi (en redarede) e [[kapitalismo|kapitalista]] landi (en bluablue).]]
'''Fera kurteno''' esas frazo kreita da [[Winston Churchill]] ye [[1946]] (komenco di "[[kolda milito]]") por nomizar la dividuro dil mondo en du bloki di landi: [[kapitalismo|kapitalista]] e [[socialismo|socialista]]-[[komunismo|komunista]]. Dum ta periodo, Est-Europa jacis kontrolita o sub ideologiala influo de [[Sovietia]], ed Westal-Europa jacis kontrolita o sub ideologiala influo de [[Usa]].
 
La frazo "Fera kurteno" esisuzesis uzitaunesmafoye da Churchill porye unesma foyo yela [[55ma di marto]] [[1946]] dum parolado en Usa:
{{Frazo|De [[Szczecin]] en [[Baltiko]] til [[Trieste]] en [[Adriatiko]] un '''Fera kurteno''' decensis trae ([[Europa]]na) kontinento). Dop ta lineo, jacas tota la chefurbi de anciena Estal ed Oriental [[Europa]]na stati. [[Warszawa]], [[Berlin]], [[Praha]], [[Wien]], [[Budapest]], [[Belgrade]], [[Bucarest]] e [[Sofiya]], tota ta urbi e lua populi esas sub [[Sovietia|Sovietana]] sfero, eed totaomni esasjacas submisita, dasub un od altra formo, ne nur a Sovietana influo ma anke a forta, ed en kelka kazi krecenta kontrolo-mezurili de [[Moskva]].}}<ref>[http://en.wikisource.org/wiki/Iron_Curtain_Speech ''Sinews of Peace - Wikisource'']</ref>
 
La du bloki divergis en multa aspekti:
* En [[ekonomio]] Ocidentala bloko recevis suporto de [[plano Marshall]], dum ke Orientala bloko kreis [[Konsilantaro por mutual ekonomiala helpo|KMEH]] (en Angla, COMECON).
* En militaral aferi, Westala bloko kreis Pakto pri Nord-Atlantik Organizuro (en Angla, NATO), dum ke Estala bloko kreis [[Warszawa-pakto]].
* En politikal aferi, Westala bloko esis formitakompozesis da [[kapitalismo|kapitalista]] nacioni kun [[libera merkato]], dum ke l'estala bloko esis formitakompizesis da [[socialismo|socialista]] kunekonomii centrale projetita ekonomiiplanigita.
 
== Referi ==
85 909

redakturi