Diferi inter la revizi di Ido-literaturo

juntesis 5 bicoki* ,  antaŭ 4 monatoj
m
sen rezumo pri redakturo
m
m
ules{{Idala literaturo}}
En la komenco di [[20ma yarcento]], l'Ido-literaturo komencis brilante, ma pos la krizo di [[1927]]-[[1928|28]], l'Ido-literaturo e l'Ido-movemento divenis senviva dum longa tempo. Esas mencioninda libreti tradukita olim, quale: ''Makedonia a la Makedoniani''. La texto redaktita en [[1913]] duras esar aktuala nunepoke. Samatempe aparis la klasikajo ''[[Nova Horizonti]]'', qua esas filozofiala e framasona verko da [[J. Barral]].
 
Dum l'[[unesma mondomilito]] aparis ''[[Buddho e lua doktrino]]'', qua savigas la [[Budismo|Budista]]-doktrino da nesavanti pri olu. En [[1923]] aparis remarkinda verko, nome l'antologio dil Hungara literaturo dil epoko. La tradukita texti esas ordinare en bona klasika linguo ed havas mem kelkafoye stilo eleganta. Dum la [[yari 1920ma]], la katolika Idisti tradukis libreti pri vivi di santi. Tre bona libro esas la tradukuro di la Franca pia teatrajo ''Esther'' da [[Jean Racine]] e tradukita ad Ido da kanoniko Guignon. Ica libro tradukita en bona klasika Ido-linguo esas mem plu bela ed eleganta kam l'originalo en la Franca. Olu esas un ek la somiti di l'Ido-literaturo.
 
Asertesis da l'iniciinti di [[Ido]], ([[Otto Jespersen]] e [[Louis Couturat]]), ke l'Ido-linguo ne esus vere apta por poezio e ke l'unesma tasko di Ido esas simpla komunikado. Konsiderante ta aserti da Jespersen e Couturat, esas remarkinda fakto ke multa poeti esis atraktita da l'eufonio e bona expresebleso di Ido e konseque, malgre omno poemifis. O forsan, ke multa skriptisti esis instigata poemifar pro ke Ido esas ecelanta linguo por poezio. Dum la posa yari produktesis bela, originala Ido-poemi. La maxim konocata Ido-poeto esas, sendubite, [[Andreas Juste]] ([[Belgia]]). Lua alta-qualesa poemi e granda produktemeso esas remarkinda. Altra poeti esis [[Lui Pasko]] ([[Hispania]]), [[JeanJules Houillon]] ([[Francia]]), [[Gilbert H. Richardson]] ([[Britania]]), [[Jules Gross]] ([[Francia]]), ed altri. Hodie, ni juas la poemi da [[Heidi Neussner]] ([[Germania]]), [[Friedrich Porzenheim]] ([[Germania]]) e [[Gonçalo Neves]] ([[Portugal]]). Maxim recenta stelo esas l'Irlandana poetino [[Tatanka]], qua poemifas originale en Ido.
 
Ni mustas vartar til la [[yari 1970ma]] por havar la poemi da [[Andreas Juste]], qui rivivigas nia literaturo. Notinda esas ke anke s-ro Juste editis antologio dil Ido-literaturo depos la komenco til la fino di la [[yari 1940ma]]. Fine en recenta tempi, ni havas [[Hans Stuifbergen]] e lua tradukuro di la vivo di la Franca poeto [[Arthur Rimbaud]]. E la verketo pri cienco-fiktivajo (l'unesma en Ido) da [[G. T. Romanin]], nome ''[[La suno di Tiahuanako]]'' publikigita unesmafoye en [[1999]] e rieditita en [[2004]]. En 2005 ilu publikigis la satiro "[[Skandalo en Roseringen]]", editita da Editerio Krayono. La granda literaturala sensaciono di 2005 esis "[[La Sucedanto]]", detektivo-romano originale skriptita en Ido, da Eduardo A. Rodi ([[Arjentinia]]), qua pose publikigis ilua duesma romano en Ido, "[[Narkotanti]]". Itere, en la feldo pri cienco-fiktivajo anke on publikigis du verki da Mexikiana idisto Jose Cossio Ramírez, "[[l'Aventuri dil Amazonia: Unesma Kontakto]]" (2006), e "[[l'Aventuri dil Amazonia II: Gravito Zero]]" (2007).
484

redakturi