Diferi inter la revizi di Indo-Europana linguaro

38 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 jaro
Balta=>Baltika
(Balta=>Baltika)
{{specala revizo}}
{| align="right" style="width: 300px; margin: 0 0 0.5em 1.4em; clear: right; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" border=1
! colspan="2" style="font-size:110%; color:white; background-color:green" |Indo-Europana linguaro
 
== Identigo dil familio ==
L'unesma hipotezo pri l'existadoexisto di Indo-Europana linguistika familio propozesis en la duesma duimo dil 18ma yarcento dal Britaniana filologo William Jones, qua vidis similesi inter quar dilek la maxim anciena konocata lingui: la Sanskrita, la Latina, la Greka e la Persiana. [[Franz Bopp]] apogis ica hipotezo kande komparis sistemale taca lingui kun altraaltri, e trovis diversa kognati. EkDum la 19ma yarcento, la ciencisti nomesis taca lingi kom 'familio Indo-Germana lingui'. Pose la nomo chanjischanjesis e la familio nomezisdi lingui rinomezis 'Indo-Europana' (ecepte en la Germana, qua ankoreduras uzasuzar la nomo ''Indogermanische Sprachen''). Bona exemplo dipri konekto inter l'Indo-Europana konexionoidiomi esas la simileso inter la Sanskrita e l'anciena dialekti dildel Lituaniana.
 
{{specala revizo}}
L'ancestrala komuna linguo nominesas pre"prim-Indoeuropana". Ol existasExistas deskonkordo pri la geografiala punto ube ol originesis (''[[Urheimat]]''), esanta Kurgal ([[Armenia]]), la sudo-esto di Ukrania, India o Iran la precipua propozita loki.
 
Ica linguaro formacesaskonsistas dalek la sequanta grupi di lingui: AlbanaAlbaniana, ArmenaArmeniana, BaltaBaltika, Kelta, Slava, Germana, Greka, Indo-Irana ed Itala (qua inkluzas la Latina e la Latinida lingui). Ol existas du altra familii, hodie desaparita: l'Anatolia e la Tokaria. Ek la duesma duono dil 19ma yarcento, e dum l'omna 19ma yarcento, la historiala linguistiko e la novo-gramatiko intencis rekoliar suficanta dati por desmostrar ke ta konjunto di lingui esis parto di unika familio.
 
La dokumenti dil Sanskrita e la Klasika Grekiana (la maxim anciena di l'Indo-Europana lingui ecepte la Hitita, qua lore ne esas dechifrita) prizentas karakteristikala formi di l'Indo-Europana lingui, qua demonstras l'existado di komuna matrala linguo. La rilati inter la Sanskrita, la Klasika Grekiana e la Latina kolacionabis komence la 19ma yarcento.
{{legendo|#CD0000|[[Germana lingui|Germana]]}}
{{legendo|#57007F|[[Armeniana linguo|Armeniana]]}}
{{legendo|#4CC200|[[Balto-Slava lingui|Balto-Slava]] ([[BaltaBaltika lingui|BaltaBaltika]])}}
{{legendo|#007F0E|[[Balto-Slava lingui|Balto-Slava]] ([[Slava lingui|Slava]])}}
{{legendo|#00D4FF|[[Albaniana linguo|Albaniana]]}}
 
== Gramatikala numero ==
La Sanskrita, la Latina e la Klasika Grekiana distingis tri gramatikala generi: maskulina, femenina e neutra. Quankam multa Indo-Europana lingui plu moderna perdabis ula di ta generi; en Latinida lingui, moderna Kelta lingui e BaltaBaltika lingui, neutra genero asimilis al maskulino o femenino. En la Nederlandana e la Skandinava lingui, la femenina disaparis, mantenanta oposado inter maskulino e neutro. En l'Angliana, la distingo di genero nun existas en la pronomi di triesma persono di singularo, quankam en l'ancien Angliana genero anke existis en demonstrativi ed en l'artiklo. Ula moderna lingui, kam l'Armeniana, perdis komplete genero-distingo tanta en la nomi kam en la pronomi. En multa moderna Irania linguis existas nun du generi: en moderna Persiano, nun existas distingo inter humana e ne-humana genero ed en Pashto inter maskulino e femenino. Anke multa lingui di India perdis unu dil tri generi existanta en Sanskrito, Hindi e Urdu distingas inter maskulino e femenino, e perdis la neutra formo. En la Bengalana, la distingo di genero ne existas o morfologie ne esas produktiva, quankam existas resti en lexiko.
 
La numero di generi en pre-Indo-Europana ne esas konocata, nam Anatolia lingui distingas inter animata e ne-animata generi en adjektivo. Rodríguez Adrados proposabis ke ta distingo esas la maxim anciena e ke due aparis en l'altra branchi anke la femenina genero.
#* Westala grupo ([[Germana linguo|Germana]], [[Yiddisha linguo|Yiddisha]], [[Luxemburgiana linguo|Luxemburgiana]], [[Nederlandana linguo|Nederlandana]], [[Afrikansa linguo|Afrikansa]], [[Friziana linguo|Friziana]], [[Angliana linguo|Angliana]])
# Estala grupo: [[Burgundiana linguo|Burgundiana]], [[Gotiana linguo|Gotiana]] e [[Vandala linguo|Vandala]].
# BaltaBaltika-Slava lingui (15 lingui)
#* BaltaBaltika lingui ([[Latviana linguo|Latviana]], [[Lituaniana linguo|Lituaniana]])
#* [[Slava lingui]]
#** Estala grupo ([[Rusiana linguo|Rusiana]], [[Bielarusiana linguo|Bielarusiana]], [[Ukrainana linguo|Ukrainana]])
 
== Referi ==
=== En l'AnglianaAngla ===
* Robert S. P. Beekes: Comparative Indo-European Linguistics. An Introduction. Benjamins, Amsterdam 1995, {{ISBN|1-55619-505-2}}
* John V. Day, Indo-European origins. The anthropological evidence. The Institute for the Study of Man, Washington DC 2001, {{ISBN|0-941694-75-5}}
93 252

redakturi