Diferi inter la revizi di Homala raso

38 bitokojn aldonis ,  antaŭ 2 jaroj
kelka korektigi/modifiki
m
(kelka korektigi/modifiki)
'''Homala raso''' esas kulturala nociono qua esas uzatauzesas eroroze kom [[biologio|biologiala]] nociono. La homaro ne esas dividebla aen diferanta rasi per talasegun biologiala karakteri, quale kamla koloro di la pelo.
 
==La historio di la nociono==
Famoza Suediana[[Suedia|Sueda]] taxonomiisto [[Carl von Linné]] dividis yeen [[1758]] la homaro a quar rasi. Segun ilu la l'[[Europa]]ni esas blanka, la l'[[Amerika]]ni esas reda, la l'[[Afrika]]ni esas nigra e la l'[[Azia]]ni esas obskura. La divido chanjis endum la [[19ma yarcento]], kande FrancianaFranca [[Georges Cuvier]] kreis grupi di la [[Kaukasidi]], [[Negridi]] e [[Mongolidi]]. Le reda di Linné esis juntata a la Aziana Mongolidi.
 
Pose on konstatis ke la divido motivizita per la koloro di pelo havis nula ciencala bazo. MaximLa maxim simpla atesto kontre la divido esas la karaktero di la [[spektro]]: on povas nur artificale krear limiti inter la toni di la kontinuanta spektro.
 
La anciena doktrino pri rasi vivas ankore, malgre la ciencisti delonge pruvis ke la divido ne havas bazo ciencala. Esas tre facila pseudociencale asertar, ke diferanta “rasi” havas diferanta qualesi, ed induktar desestimeso inter homi.
 
==Pro qua homi semblas diferanta?==
Dum anciena tempi homi vivis generacioni pos generacioni en sama regiono e pokope la homala korpo adaptis su a la vivo-kondicioni di la habiteyo. La nigra pelo di Afrikani rakontas nur pri la adapteso a sunoza medio. La L'Inuiti esas mikrakorpala pro preventar la transpiro di kaloro. Longa nazo humidigas l'inhalita aero ed ol rakontas ke la ancestri di la homo vivis depos olima tempi en sika medio.
 
Anke per [[geno|geni]] on povas montrar ke homi esas diferanta. Du membri di la sama “raso” posible havas tre diferanta genaro e plu samatipa genaro esas trovebla en la membro di ula altra “raso”.
 
Se on dividus la homaro a “rasi” per la hemoglobala celuli, la l'Afrikani, Italiani e GrekianiGreki formacus ununika “raso” e la SuedianaSuedi e le sud-Afrikala Xhosa formacus unaltra “raso”. On povas krear “rasi” anke per laktaso-enzimo (uli toleras lakto, uli ne toleras) o persegun la formo di la denti (uli havas direta, uli havas konkava denti).
 
==Quo vice raso?==
Se on mustas dividar la homaro a grupi, on povas uzar, exemple, la geografiala origino. La loko di la hemo esas konektita a la kulturo di la loko e la kulturo esas konektita a la linguo. LinguoLa dilinguo dil homo efektas a to quale on vidas la fenomeni en la mondo.
 
[[Kategorio:Homo]] [[Kategorio:Sociologio]]
91 240

redakturi