Diferi inter la revizi di Ierusalem

2 329 bitokojn aldonis ,  antaŭ 2 jaroj
sen resumo de redaktoj
m (Protektis "Ierusalem": neutila ideologiala milito ([Redaktar=Permisar nur uzeri automatale konfirmata] (nefinita) [Movar=Permisar nur uzeri automatale konfirmata] (nefinita)))
 
{{Panoramo|Panorámica de Jerusalén desde el Monte de los Olivos.jpg|1300px|Panoramo di Ierusalem.}}
 
== Historio ==
Segun la [[Biblo]], II Samuel 5, rejulo [[David]] konquestis Ierusalem del Iebusiti en la 8ma yaro di sua rejeso, kaptinte la citadelo Cion, qua pose nomesos "urbo di David". Ante la konquesto, la urbo ofte nomesas "Iebus" en la Biblo. Ierusalem divenis la chefurbo dil rejio di Israel e Iuda, e pose di nur Iuda. Salomon, filiulo di David, konstruktis la templo por [[Deo]] segun la Biblo.
 
Til la falo dil norda rejio Israel en 722 a.K. Ierusalem probable ne esis tre granda urbo. La suda rejio Iuda plu importeskis pos la ruino dil norda rejio.
 
En 586 a.K. la Neo-Babilonani sub Nebukadnecar asiejis e destruktis Ierusalem e la templo. Onu permisesis rikonstruktar la urbo e templo nur kande la Persi konquestis la Neo-Babilonana imperio. Ierusalem tamen ne ridivenis importanta urbo rapide, quo nur eventis dum la Helenista periodo.
 
Dum la Helenista periodo, Ierusalem unesme apartenis al Ptolomeal imperio e pose a la Seleukid imperio. La Seleuka rejulo Antiochus IV Epiphanes tamen tale ofensabis multa tradicionala Judi, per erektar sua propra statuo en la templo e sakrifikar porki a [[Zeus]], ke multi revoltis kontre il sub la Makabei en 168 a.K. La Makabei sucesoze ganis tereno e kaptis Ierusalem en 152 a.K. La Makabea dinastio facos ol lia chefurbo e rikonsakras la templo.
 
Kande la Romani eniris Israelo sub Pompeio, la Makabei esis en interna milito. La Makabei divenis vazali dil Roman Imperio e la ordino di Pompeio favoris dinastio di vazali dil Makabei, la filiuli di Antipater la Idumeano. Ilua filio Herodo ocidos la precipua Makabei e divenos rejulo. Herodo anke rinovigas la templo. Tamen, dum la 1ma yarcento, deskontenteso pri la Romani kreskis pro korupta prefekti e pontifiki, ma anke alt imposti. Revolto komencis en 66. Roman armeo sub Vespasianus e pose Titus lente ganis plu e plu del revoltanti, e Titus destruktis Ierusalem kun lua templo en 70. La milito finis en 74, kande la Romana soldati prenis la fortreso Masada.
 
La Romani ne rikonstruktis Ierusalem pos la milito e la templo ne funcionis. Nur kande l'imperiestro Hadriano esforcis konstruktar nova pagana templo en Ierusalem e forsan itere opresis la Judi, eventis nova revolto sub Shimeon bar-Kosiva. Ica revolto anke ne sucesis e Hadriano konstruktis tote nov urbo sur Ierusalem, nomata (Colonia) Aelia Capitolina.
 
{{Klado}}
212

redakturi