Diferi inter la revizi di Islandana linguo

17 bitokojn forigis ,  antaŭ 9 jaroj
m
sen rezumo pri redakturo
m
 
== Historio ==
Ante di l'introdukto dil skribodi existisskriburo en Islando ed en altra nordala landi kam [[Suedia]], [[Dania]] o [[Norvegia]] linguo en qua kompozesis longa e komplexa poemi qua sequis konkreta normi. L'autori qua kompozis e recitis ta verki, nomesas ''Skalden'' rilatita kun ta poemi, qua nomesis ''Skald''. La ''Skalden'' skribabis tale granda parto dil historio di ta landi.
 
Normiganta linguo esas direkta kontinueso dil linguo dil anciena koloniani, montranta gortagrava influo dil linguo dildi sud-westo di Norvegia; fakte, dum l'unesma 200 yari ne existis notabla diferenci inter l'anciena Nordika e l'anciena Islandana. La kulturala ligili inter la du nacioni fortesis til la 14ma yarcento, kande kreesis la Kalmar-uniono inter [[Dania]], [[Suedia]] e [[Norvegia]], qua originis separo inter Islando e Norvegia. En la 16ma yarcnto, l'Islandani traduktis Biblo ed altra religiala texti a l'Islandana; e la Norvegiani adoptis la Daniana kam oficala linguo di lua eklezia kande produktesis [[Protestanta Reformoreformo]].
 
La Daniana okupado di Islando ne havis inlufoinfluo en l'evoluo dil skribata Islandana linguo, qua ezabis en quotidiana komunikadi dil habitantaro. La Daniana nun uzasis por oficala komunikadi, kam l'Angliana dum l'Usana okpuacionookupaciono.
 
Quankam en 1944 l'Islandana Konstituco ne stablis l'Islandana kam oficala linguo dil Stato, konsideresas linguo ''de facto'' dil lando, ed ek lore es l'unika autorizigita en oficala komunikadi od en publika edikti.
 
=== Evoluciono dil linguo ===
Dum la majoritato di l'ocidentala Europana lngui reduktis lua flexiono, speciale en deklinado di nomi, l'Islandana mantenis flexiva gramatiko kam la Latina, la Klasikaklasika Grekiana o la Germanika.
 
Skribita Islandana chanjis poka ek la Vikinga-epoko. Kam rezulto di to, e pro la gramatikala similesi inter moderna ed anciena gramatiko, la parolanti di hoide povas legar sine dificulteso orginala sagi ed edda qua skribabis ante 800 yari ma, ol existas nekorelaciono inter ortografio e fonetiko (historikala orotgrafioortografio). Ic L'anciena formo dil linguo konocesas kam anciena Islandana ma egaligas a l'anciena Nordala.
 
Islandani esas extreme konservama pri lingual aferi e tre rebela por aceptar paroli ek altra lingui. Vice prenar paroli ek altra lingui, li kreas nova paroli, exemple, ''heiðursmerki'' signifas medalio ed kopozesas da ''heiður'' (honoro) e ''merki'' (standardo, flago). Altra formo esas revivar ancina paroli donacanta a li nova signifiki.
* Moderna Islandana, ek la yaro 1540 adavane, kun la traduko dil Nova Testamento.
 
ModrnaModerna Islandana havis chanji pro la fonetikal altero qua afektis omna [[Germana lingui]]. Ek lore, l'anciena vokali di l'anciena Norvegiana markata kun akut acento transformis en diptongi por l'Islandana, tale:
* a = [a] > á = [au]
* e = [ε] > é = [jε]
 
== Linguistikala deskripto ==
Qua maxim xhanjoschanjos en moderna Islandana esas fonologika sistemo, speciale vokali. DilDe 12ma yarcento on havas ecelanta deskripto dil fonologiala sistemo di l'anciena Islandana en la nomiita "Unesma Gramatikalagramatikala Traktatotraktato". En ol konsta ke l'Islanadana havis 9 qualitativa vokala unaji, havanta totale 26 vokalika fonemi, qua povis esar orala, nasala, kurta o longa.
 
Pri oklusiva konsonanti, l'Islandana prezentas konstrasto inter aspirata e neaspirata, vice voca e senvoca, kam majoritato di Europana lingui. Anke esas komuna pre-aspirata senvoca klusili. Quankam, frikativa konsonanti e sonoranta fonemi prizentas kontrasto di longeso por plura fonemi, ecepte sonoranta senvoca konsonanti.
41 031

redakturi