Apertar la precipua menuo
Irlando
Éire /Ireland
Flag of Ireland.svg Coat of arms of Ireland.svg
Standardo di Irlando Blazono di Irlando
Nacionala himno:
Amhrán na bhFiann
EU location IRL.png
Urbi:
Chefurbo: Dublin/Baile Átha Cliath
· Habitanti: 505 739 (2006)
Precipua urbo: Dublin/ Baile Átha Cliath
Lingui:
Oficala lingui: Irlandana, Angla
Guvernerio:
Tipo: Republiko
· Prezidanto: Michael D. Higgins
· Taoiseach: Leo Varadkar
Surfaco: (129ma granda)
· Totala: 70.273 km²
· Aquo: 2,00 %
Habitanti: (126ma granda)
· Totala: 4 857 000[1] (2018)
· Denseso di habitantaro: 69.1 hab./km²
Plusa informi:
Valuto: Euro
Veho-latero: sinistre
ISO: IE
IRL
372
Reto-domeno: .ie*
Precipua religio: katolikismo
Oficala retosituo: http://www.gov.ie/


La Republiko di Irlando (oficala nomo: Éire / Ireland) esas stato jacanta an nord-westala Europa, che l'insulo Irlando. La regiono di Nord-Irlando, nord-este del insulo, apartenas ad Unionita Rejio.

Bazala fakti pri Irlando.

HistorioRedaktar

 Precipua artiklo: Historio di Irlando

De 1845 til 1849 Irlandana habitantaro falis de 8 milioni til 5.6 milioni personi, pro granda mortado per famino, konsequo de la la diminutado en la produktado di terpomo. Cirkume 1.5 milion personi enmigris, e 1 milion mortis.

De la 1ma di januaro 1801 til la 6ma di decembro 1922, Irlando esis parto de Unionita Rejio. Ye la 6ma di decembro 1922, ol nedependanteskis.

PolitikoRedaktar

Irlando esas parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal populo por 7-yara periodo. La chefministro (en Irlandana: Taoiseach) selektesas dal prezidanto, ordinare inter membri de la precipua politikala partiso dil parlamento.

La parlamento havas 2 chambri: Senato (Seanad Éireann) e la chambro di deputati (Dáil Éireann). Seanad havas 60 membri di qui 11 elektesas da la Taoiseach, 6 elektesas da du universitati, e la cetera 43 dal populo. La Dáil Éireann havas 166 membri qui elektesas dal populo por 5 yari. La nuna konstituco adoptesis ye la 29ma di decembro 1937.

GeografioRedaktar

 
Precipua monti, fluvii e lagi di Irlando.

L'insulo Irlando jacas an la nordal Oceano Atlantiko. La Republiko di Irlando okupas 83% ek lua tota surfaco. Lua maxim alta monto esas Carrauntoohil (Irlandane Corrán Tuathail), kun 1038 metri di altitudo.

La centro dil insulo esas plana regiono. Nordo e sude jacas montari. La maxim importanta fluvio dil insulo esas Shannon (en Irlandana Abha na Sionainne), longa de 386 km.

La klimato di Irlando esas mez-varma kun influo dil oceano. La minima temperaturo esas -3 °C dum vintro e la maxima esas 22° dum somero[2]. L'Oceano Atlantiko influas en la klimato di la lando pro la fluo dil Gulfo.

EkonomioRedaktar

DemografioRedaktar

 
Habitantaro di la Republiko Irlando (1841 til 2011).

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018, Republiko Irlando havis 5 068 050 habitanti. Segun etnio, 82,2% esis Irlandani. Altra Irlandani esas 0,7%, altra blanki esas 9,5%, Aziani esas 2,1%, negri esas 1,4%, altri esas 1,5%, e sen informo esas 2,6%.[3]

La linguo oficala esas Angla ed Irlandana (Gaeilge), ta lasta parolata da cirkume 39,2% de la habitantaro en 2016, nome en westala regioni..[3]

La procento di habitantaro segun religio esas: katoliki (78,3%). Cirkume 2,7% esas adepti dil Eklezio di Irlando, 1,3% esas Ortodoxi, 1,6% esas altra kristani, 1,3% esas Mohamedani, 2,4% praktikas altra religii, e 2,6% ne informis pri religio..[3]

La maxim populoza urbo esas la chefurbo, Dublin. Altra importanta urbi esas Cork (190 384 habitanti), Limerick (110 458) e Galway (72 729 habitanti).

KulturoRedaktar

 
Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

ReferiRedaktar